www .Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye .com Ümüt Çınar
 
 


MÂCİRCE SÖZLÜK
(a dictionary of the emigrants of Ardahan in Yozgat)
مهاجرجه

Ümüt ÇINAR
&
Teslime KURT/ÇINAR

2010
Keçiören / Ankara

Bu sözlük, Yozgat'ın Sarıkaya ilçesine bağlı Domarca ve Toprakpınar köylerinin sözleridir


 

A B DEF G HİK LMN OÖPR S ŞT UÜVX YZ

SÖZLÜK

 
 
a
Y
yaba tahtadan, 5-6 parmaklı, tığ savurmada kullanılan tarım aleti
yabalti , atxi yabanın büyüğü; harman çevirmede kullanılır
yaban yazı, kıraç
yaban tezegi  
yabanci  
yabancilemax  
yadırġamax  
yadırġi yabancı (mal davar hakkında)
yaġ yağ
yaġdurmax yağdırmak
yaġlamax yağlamak
yaġlanmax yağlanmak
yaġlatmax yağlatmak
yaġli yağlı
yaġli çörek  
yaġli ot Gypsophila pilosa
yaġlux (eskiden) mendil
yaġmax yağmak
yaġmur yağmur
yaġmuri yağmuru
yaġmur denesi yağmur tanesi
yaġmur kesilmax yağmur kesilmek
yaġmur tökdürmax  
yahni  
Yakup nerdesin düğünde oynanan bir oyun
yal  
yalama  
yalamax yalamak
it gibi yalirsin !  
yal çalmax  
yalaġuz (eskice) yalnız
yalamax yalamak
yalanmax yalanmak
yalatmax yalanmak
yalaxa yalaka
yalayıp yutmax  
yalnayax yalınayak
yalnuz (yenice) yalnız
yalnuzlux yalnızlık
yalnuzluġi yalnızlığı
yalvarmax , yarvalmax yalvarmak
yama yama
yama vurmax  
yamalux yamalık
yamaluġi yamalığı
yamandurmax yamandırmak
yamanmax yamanmak
yamatmax yamatmak
yamultmax yamultmak
yamux yamuk
yamuxlux yamukluk
yan yan
yani yanı
yan gayiş  
yanax yanak
yanaġi yanağı
yanaxdan öpmax yanaktan öpmek
yandurmax yandırmak
yanmax yanmak
yanni yana
o yanni gedir bu yanni gedir, bulamir  
yapdurmax yaptırmak
yapılmax yapılmak
yapıli yapılı, yapılmış
yapişxan yapışkanotu (Parietaria judaica)
yapma mal bokunun duvara çalınmasıyla yapılan tezek türü
yapmax yapmak
yaprax → yarpax  
yapraġıgözel bir saksı bitkisi (Coleus blumei)
yapyari yarım, eksik
yaqi yakı
yaqi vurmax  
yara yara
yarayi azdurmax  
Yaradan  
yarali yaralı
yarım yaylax yarım yamalak
yarma  
yarma aşi  
yarpax yaprak
yarpaġi yaprağı
yarpax sarmasi  
yasax yasak
yasaxlamax yasaklamak
yasaxlanmax yasaklanmak
yasaxlatmax yasaklatmak
yasdi yatsı
yasdux yastık
yasduġi yastığı
yaslamax 1 yaslamak
yaslamax 2 taklit etmek
yaslanmax yaslanmak
yaslatmax yaslatmak
yaş 1 yaş, ıslak
yaş 2 yaş
yaşi yaşı
yaşamax yaşamak
yaşanmax yaşanmak
yaşarmax yaşarmak
yaşartmax yaşartrmak
yaşatmax yaşatmak
yaşli yaşlı, yaşı ilerlemiş
yaşlilux yaşlılık
yaşmax  
yatalax yatalak
yatax yatak
yataġi yatağı
yatmax yatmak
yaturmax yatırmak
yaturtmax yatırtmak
yavr'aġzi yavruağzı, kavuniçi
yavri yavru
yavri kerpüç küçük kerpiç
yavşan yenmez bir bitki // atasözü: yaġinen yavşan yenür
yavuxli  
yaxacax yakacak
yaxamax yıkamak
yaxanmax yıkanmak
yaxatmax yıkatmak
yaxdurmax yaktırmak
yaxılmax yakılmak
yaxmax yakmak
yaydurmax yaydırmak
yaymax 1 yaymak, otlatmak
yaymax 2 yaymak, sermek
yaymax 3 yayık yaymak
yayux yayık
yayuġi yayığı
yayux yaymax yayık yaymak
yaz yaz
yazdurmax yazdırmak
yazılmax yazılmak
yazma yazma
yazmax yazmak
yedürmax yedirmek
yedürtmax yedirtmek
yekinmax kalkacak gibi olmak
yel  
yel ögi , tec ögi tahıl-saman karışığı
yemax yemek
yiyecux yiyeceğiz
yiyir yiyor
yemek  
yemegi yemeği
yemlux Tragopogon sp.
yer  
yer xanesi bkz. xane
yer xane çuval mec. şişman
yerdegezen zararlı yılan adının zararsız biçimi
yerdenyıġma kısa boylu
yermil  
yesir esir
yesir düşmax yesir
yeşermax yeşermek
yeşertmax yeşertmek
yeşil yeşil
yeşillux yeşillik, yeşil otlar
yeter yeter
yetim babası ölmüş (kimse)
yetişmax yetişmek
yetmax yetmek
yetürmax yetirmek, yetiştirmek
yeyimli çok yiyen (insan,hayvan)
yeyimsiz iştahsız (insan,hayvan)
yıġdurmax yığdırmak
yıġılmax yığılmak
yıġın yığın
yıġınla  
yıġmax yığmak
yıl yıl
yıldurmax yıldırmak
yılmax yılmak
yılxı yılkı
yıpranmax yıpranmak
yıpratmax yıpratmak
yıxdurmax yıktırmak
yıxdurtmax yıktırtmak
yıxılmax yıkılmak
yıxmax yıkmak
yilan yılan
yilan çayan  
yiteklemax itelemek
yitelemax itelemek
yitmax itmek
yitürmax yitirmek
yoġurmax yoğurmak
yoġurtdurmax yoğurtturmak
yoġurtmax yoğurtmak
yoġurt yoğurt
yoġurdi yoğurdu
yoġurt çalmax yoğurt mayalamak
yoġurtli yoğurtlu
yoġurtli manti  
yol yol
yoli yolu
yolçi yolcu
yolçulux yolculuk
yollama Ramazan'dan sonra tutulan altı günlük oruç
yollamax yollamak
yollux 1 yolluk, koridor halısı ya da kilimi 2 oğlan ve kız tarafının birbirlerine getitdiği hediyeler
yonca yonca (Medicago sativa )
yonca bişmax yonca biçmek
yonca güli bir saksı bitkisi (Oxalis triangularis)
yonġa  
yonmax yolmak
yorġan yorgan
yorġan aġziyorganın insana göre baş tarafı; kimileri buraya işlengi işler
yorġan tökmax yorgan yapmak
yorġun yorgun
yorġunlux yorgunluk
yormax 1 yormak
yormax 2 rüya yorumlamak
yorulmax yorulmak
yosdurmax yosturmak
yosma  
yosmax samanı samanlığa basarak yığmak
yosulmax yosulmak
yoşa duvar süpürgeliklerine ve koyunların sırtına nişan için sürülen kırmızı aşıboyası
yoşali yoşa sürülmüş
yox yok
yoġi yoğu
yox demax !  
yox yere  
yoxari yukarı
yoxlamax yoklamak, kontrol etmek
yoxlatmax yoklatmak
yoz koç davarı
Yozġat Yozgat
Yozġatli Yozgatlı
yörümax yürümek
yörütdurmax yürüttürmek
yörütmax yürütmek
yummax yummak
yumrux yumruk
yumruġi yumruğu
yumruxlamax yumruklamak
yumruxlatmax yumruklatmak
yumulmax yumulmak
yumurta yumurta
yumurta gayġanasi  
yumurtali yumurtalı
yumurtali börek  
yumurtali erişde  
yumurtali gayputma  
yumurtali xaçapur  
yumurtlamax yumurtlamak
yumurtlatmax yumurtlatmak
yumuşamax yumuşamak
yumuşatmax yumuşatmak
yumuşax yumuşak
yumuşaġi yumuşağı
yumuşaxlux yumuşaklık
yural yular
yural taxmax yular takmak
yurt  
ölenin yurduna gonirsin  
yutdurmax yutturmak
yutmax yutmak
yutulmax yutulmak
yuva yuva
yuvarlama damları yapmak için kullanılan kesilmiş kalın ağaç
yuvarlamax yuvarlamak
yuvarlanmax yuvarlanmak
yuvarlatmax yuvarlatmak
yuvarlax yuvarlak
yuxa 1 yufka (ekmek) 2 yassı, ince
yuxi uyku
yuxili yuxili uykulu uykulu
yuxlamax uyuklamak
yuxlatmax uyutmak
yügürlemax (beşik) sallamak
yük 1 yük 2 yatak, yorgan ve yastıkların üst üste yığılmasıyla oluşturulan yığın
yüklemax yüklemek
yüklenmax yüklenmek
yükletmax yükletmek
yüklux yüklük, yük konan yer
yün , yünk yün
yün tökmax yünleri yıkayıp temizlemek
yüngül 1 ağır olmayan, hafif 2 mec. ağırbaşlı olmayan (kimse9
yünli yünlü
yüsgelmax yükselmek
yüskek yüksek
yüskeklux yükseklik
yüsküf  
yütmax oyunda kazanmak
yütülmax oyunda kaybetmek
yüz 1 yüz, surat
yüzi yüzü
yüz vermax  
yüzini yaxamamax mec. olduğu gibi söylemek, kusurlarını gizlememek
yüz 2 harmanın üst tarafının incelmiş olması; yüz olan harman yabalti yardımıyla ters yüz edilir
yüz etmax yüz olmuş harmanı ters yüz etmek
yüz 3 yüz (100)
yüziguyli yüzükoyun
yüziguyli uzanmax  
yüziguyli yatmax  
yüzlemax yorganın yüzünü geçirmek
yüzmax yüzmek
yüzük yüzük
yüzügi yüzüğü
yüzük atmax  
yüzük taxmax  
Z
zafli gonuşmax yüksek sesle konuşmak
zaġar  
zahmeri zemheri, (baba hesabıyla) Ocak
zandux sandık
zanduġi sandığı
zar zar
zarxoş sarhoş
zarxoşlamax sersemletmek
zaval arpa, çavdar, yulafın kaba öğütülmesiyle yapılan hayvan yemi; mallara ve hindilere verilir
zavrax (< Arapça زورق "kayık") hıyar (Cucumis sativus)
zegerek keten tohumu (Linum usitatissimum)
zehmet zahmet
zehmet vermax zahmet vermek
zehmetli zahmetli
zelve  
zelve baġi  
zencir zincir
zencir çekmax zincir çekmek
zerun  
zerxoş → zarxoş  
zeyra (< Gürcüce ძერა ) kara çaylak (Milvus migrans )
zeytun zeytin
zeytun yaġi zeytin yağı
zırza (kapıda) tahtaya bağlı, ucu halkalı parça; söveye çakılı yere konur, halkaya kilit geçirilir
zırzalamax  
zırzalatmax  
zırzali zırza takılmış, sürgülü
zibil toz-çöp
zibillux çöplük
zibilluġi çöplüğü
zikke , örk hayvanlar otlarken boyunlarına bağlanan zincirin ucundaki demir (ya da ağaç) kazık; yere çakılır ki hayvanlar kaçmasın
Zobigiller  
zor  
zorlamax  
zorlatmax  
zorli zorlu, çetin
zorsunmax  
zöhür sahur