Bodur Tamlama ya da Bodurlama

Türkçe ve İngilizcede boy farkı gözetilmez: DENİZ ATI Almanca ve Rusçada ise boy farkına göre adlandırma yapılır: DENİZ ATÇIĞI
Adonisröschen Blaukehlchen Eichhörnchen Goldhähnchen Kuhkälbchen Meerschweinchen Mosstierchen Pantoffeltierchen Rotkehlchen Seepferdchen Silberfischchen Totenköpfchen Wasserbärchen		deniz atçığı gümüş balıkçık sivri sincapçık tanrı deveciği yosun hayvancığı

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
kapalı tohumlular : Açık tohumlularla tohumlu bitkileri içine alan bitkiler âleminin bir alt şubesi.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
İyi bakın, kim kimi içine alıyor!

El Goropista Euskera

goropism
ya da
etnomanyaklık
(a la basque)

Güneş-Dil Teorisi'nin Bask merkezli versiyonu
Basque: The origin of all languages

Edo Nyland

ırkçılığın dilce kusuntusu

"It has been claimed that there are many names in use by the Eskimo people of Arctic Canada that appear to be related to Basque Nyland (2001). The land north of the tree line is called Ungava, which in Basque would be Ungaba, Unagaba. Many Basque names are assembled from several words by agglutinating the first letters of these words. Unagaba sounded like it came from unagarri (boring) gaba (night). Calling the long, dark, northern night, a "boring night" made very good sense, but the apparent relationship with Basque seemed to be accidental. The North American reindeer is called "caribou", spelled karibu in Basque; from kari-bu, kari (reason, purpose, destination) burdun (roasting spit): "Destination roasting spit" again made good sense. The indigenous people of the Arctic call themselves the Dene; dena in Basque means "all of us" and is the same word as in Denmark. Having been alerted to the possibility of an unsuspected and unlikely link between Europe and the eternally frozen land of the Eskimos, Nyland looked for a possible path the Eskimo language could have taken. Both the names Alaska and Canada looked promising; Alaska, alas-ka, from alatz (miracles) -ka (suffix denoting continuous action, unending), "Miracles unending" is exactly the reason why so many tourist ships cruise along the Alaska coast. Canada, spelled Kanada in Basque, clearly is assembled with the vowel-interlocking formula: .ka-ana-ada, akabu (ultimate, extreme end) anaitu (to get together) ada (noise of...),"

Bunlar,
Euskadi Ta Askatasuna bazlı Bask milliyetçiliğini tatminden öteye geçmeyen
akademik yalanlardır.
Bir bilim yuvasında
[: University of California, Riverside]
bilimlik bilgi olarak sunulması,
bilim adına utanç vericidir.

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
makak : Güneydoğu Asya'da yaşayan kuyruklu bir maymun (Macacus).
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Asya dışında yaşayan tek makak türü ve aynı zamanda Avrupa'nın tek maymunu olan kuyruksuz Macaca sylvanus'u bu tanımın neresine koyacaksınız.

Türkçe Sözlük'te Mükerrer Tanımlamalar

Önsözde (XV)
"Sözlerin kullanım sıklığı dikkate alınmış ve eş anlamlı sözlerden yaygın olanında tanım verilmiş;
yaygın olmayan sözlerde ise tanım yerine karşılık verilmekle yetinilmiştir"
deniliyor.

Fakat, imamın dediğiyle yaptığı birbirini tutmuyor. Önceki baskıda 300 (üçyüz)'den fazla mükerrer madde bulunuyordu. Yeni baskıda bunlar düzeltildi mi ?!

aysbergin görünen yüzü

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
kedibalığıgiller : Balıklar sınıfının köpek balıkları takımını içine alan bir familya.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Familyalar ne zamandan beri takımları içine alıyor.

Farslama

Prof.Dr. İsmail Ünver 'e ithafımdır

فارسى

ئ

تاملامه

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
Hint kumaşı : Hindistan'da dokunan ve Batı ülkelerinde ender bulunan ipekli bir kumaş türü
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Bulunmaz Hint Kumaşı'nı buldunuz demek. Nûr içinde yatsın rahmetli Timurtaş bir hata yaptı ve o hata ömrü boyunca onu kovaladı. Şimdi de Türk Dil Kurumu bir hata yapıyor. Sayın Zülfikar, sanırım bu hata size ait.

Tuturuk

boyunduruk gibi isimden isim yapan -duruk/turuk ekiyle değil -ir'li ettirgen gövdelere getirilen -uk ekiyle türetilmiştir: tut-ur-uk

 

"< tut- + -turuk eki. Bu ekin daha çok isim köklerine geldiğini biliyoruz. Ancak ara sıra fiil köklerine getirildiği de bir gerçektir"
Prof.Dr. Hasan Eren 1999

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
insangiller : Fosil durumunda yaşayan insanı kapsayan familya.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
O maddeyi, o biçimde tanımlayan da fosil durumunda yaşayan biri mi ?

İKİLİ ORTAK ADLANDIRMA

doğru	yanlış	doğru
bees and wasps	bal arıları ve yaban arıları	arılar
frogs and toads	kara kurbağaları ve su kurbağaları	kurbağalar
newts and salamanders	semenderler ve su semenderleri	semenderler
hares and rabbits	tavşanlar ve ada tavşanları	tavşanlar
apes and monkeys	maymunlar ve insansı maymunlar	maymunlar

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
küçük karga : Karga cinsi bir tür kuş.
küçük kumru : Kumru cinsi bir tür kuş.
küçük martı : Martı cinsi bir tür kuş.
küçük sakarca : Sakarca cinsi bir tür kuş.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Çakma dilcilerin çakma tanımlaması.

Canlılar Taraması (ZOBOT)

Türkçe kitaplarda geçen bir bitki ya da hayvan adının ilk kez hangi kaynakta kim tarafından kullanıldığını ve yaygınlık derecesini bilmek ve Türkçeye en uygun olanını seçip kullanmak ...

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
bozayı : Tehlikeli bir cins ayı.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Asıl tehlikeli olan, biyolojiden çakmayanların biyoloji terimlerini tanımlamasıdır.

Slav Dillerinde Yer-Şahıs Karıştırması

астрагал Кюрендага (YANLIŞ) кюрендагский астрагал (DOĞRU)
астрагал Литвинова (DOĞRU) литвиновский астрагал (YANLIŞ)

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
bakkal : Yiyecek, içecek vb. maddeleri perakende olarak satan kimse
→ bakkal çakkal, bakkal defteri, bakkal kâğıdı, bozbakkal
imiş.

Kırk yıldır biri çıkıp da dememiş:
Yahu, tıpkı karabakal gibi ardıç kuşu anlamındaki bakal'ın türemesi olan bozbakal sözünün şeddeli bozbakkal biçiminin bakkal'la manav'la ilgisi yoktur.
Ayrıca, siz eşek'i eşşek olarak mı alırsınız sözlüğe!

YANILGI

baskı hatası türleri
ve
disleksi hastalığının sözlüklere yansımış belirtileri

parmak yanılgısı
göz yanılgısı
algılama yanılgısı
göz kayıntısı

Kâğıda yazı yazarken birden başınızı kaldırıp lambaya baktıktan sonra tekrar yazıya döndüğünüzde e harfinin c harfi gibi görünmesi dikkatinizi çekmiştir. Hele hele Grekolatince gibi anlamadığınız yabancı bir dil varsa metinde yanlış yapmanız kaçınılmazdır.

Klavyede a yerine s tuşuna, e yerine r tuşuna bastığınız olmuştur muhakkak. Peki bu parmak yanılgıları sözlüklere ne kadar yansıyor?

Dalgınsanız, yazılışları aynı anlamları farklı olan adaş maddelerin yazımında, alttaki maddeyi tanımlarken üstteki maddenin sonunu alttaki maddeye aktarmak kolaydır.

Derleme Sözlüğü için derleme yapanlar arasında disleksi hastası olanlar var mıydı, bilmiyorum ama, disleksi kokan o kadar çok veri var ki. Bunların bir kısmını rahmetli Hasan Eren, "Sırça Köşkte..." başlıklı yazılarında gösterdi

Örneklerine çok sık rastladığımız u ile n harflerinin karıştırılması, bir disleksi belirtisi midir, yoksa dizgicinin görüş açısına göre şekillenen bir yanılgı mı?

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
köleci : Karıncaların başka türlerin yuvalarını talan etmesi durumu.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Ne durumu, ne durumu!

TÜRKÇE SÖZLÜK'TE SAKLANTILAR

sözlükte geçen
ama kendi maddesi olmayan sözler
yani
saklantılar ...

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
gerçek mantarlar : Bağlarda mildiyu hastalığını yapan emeçleri iyi gelişmiş mantarlar (Peronospora viticola)
imiş.

Kırk yıldır biri çıkıp da dememiş:
Bir kalemde Eumycota (true fungi) ile Chromalveolata'nın leksikolojik hibridasyonu, vay be !

LEKSİKOLOJİK HİBRİDASYON

birtakım yanılgılarla
iki farklı canlının
tek türmüşcesine
tek maddede
harmanlanıp tanımlanması

biyologların bile beceremediği frankeştayn-vari maddeler

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
karakulak : Kedigillerden, çakala benzer vahşi bir hayvan (Caracal melanotis)
imiş.

Kırk yıldır biri çıkıp da dememiş:
Yahu, karakulak, köpekgillerden çakal'a değil, kedigillerden vaşak'a benzer.

KİŞİLEME ~ EPONYMY

abdullahbayrami < Prof.Dr. Abdullah Bayram
battandieri < Jules Aimé Battandier
baytopiorum < Prof.Dr. Turhan Baytop
clementii < Emile Louis Bruno Clement
gibbsianus < Peter Edward Gibbs
ketini < Prof.Dr. İhsan Ketin
kurui < Prof.Dr. Mustafa Kuru
tenoreanus < Michele Tenore

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
çarliston biber: Çarliston adı verilen bir biber türü.
imiş.

Allah'tan, onuncu baskıda düzelttiler.

SÜLALE ADLARI SÖZLÜĞÜ

Türkiye'de ne kadar -giller var

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
bakterigiller : Bakterilere verilen ad, bakterileri içine alan canlılar.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Familya adlarını -giller ekiyle kurarız, ama burada familya yok.

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'üne göre
ardıç otu : Ardıç ağacının küçük bitkisi.
imiş.

Kimse çıkıp da dememiş:
Ardıç ağacının büyük bitkisine ne deniyor!

masa başı dilciliği

Türk Dil Kurumu 'nun Türkçe Sözlük 'ü

1997'deki uyarıma rağmen hâlâ SU BASMANI sözünü halk etimolojisine (T. + Fr. sonbassement'dan) uyarak ayrı yazıyor. Fransızca SOUBASSEMENT sözünden gelen SUBASMANI yine Fransızca SOUTACHE sözünden gelen SUTAŞI gibidir; ama yıllardır feryadıma kulak vermiyorlar.

sekizinci baskıda İngilizce ACALA'dan gelen AKALA'yı Türkçe sözlerden kurulu bir sıfat tamlaması sanarak AK ALA ("Weiß-Bunt") biçiminde ayırmıştı

dokuzuncu baskıda bu yanılgı düzeltildi

ammaaa,

önceki baskıda geçmeyen Fransızca ALCANE'dan gelen ALKAN'ı benzer yanılgıyla ayırdı: AL KAN ("Rot-Blut")

hem kendi maddesinde hem parafin maddesinde geçen örnek, al maddesinde de oklanmıştır

İmlâ Kılavuzu'nda da böyle ayrık yazımlıdır

bu da onuncu baskıda düzeltildi

onbirinci baskıda [2015] hangi Gâvurca sözü ayırıp Türkçeleştirecekler acaba