www .Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye .com Ümüt Çınar

Anasayfa
Makaleler
93 Mâcirleri
Bitki ve Hayvan Adları

ESKİMO - ALEUT DİLLERİ ESKIMO - ALEUT LANGUAGES

by
Ümüt Çınar

Günümüzde Rusya Federasyonuna bağlı Çukçi Yarımadasında birkaç ufak adacık halinde Yupik dilleri, Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde Aleut ile Yupik ve İnuit dilleri, Kanada ve Grönland'da ise yalnızca İnuit dilleri bulunmaktadır. Eskimo - Aleut dilli halkların nüfusu 102.000 [ < Georgy Menovshchikov (1990), Contemporary Studies of the Eskimo-Aleut Languages and Dialects: A Progress Report, Arctic Languages, An Awakening, UNESCO ] kişidir.

NOT: Türkçe Vikipedi'deki Eskimo-Aleut dilleri ve halkları ile ilgili maddeler tarafımdan açılmıştır.

Eskimo Aleut dilleri haritası

< http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Eskimo-Aleut_langs.png

Eskimolar ve Komşuları
< Öküzün Altında Aranan Buzağı : Bir Eskimo Dilinde Türkçenin İzleri
Dil verileri ve arkeolojik kalıntılar Eskimo halklarının Bering Boğazı'nın buzlarla kaplanıp kara köprüsü olduğu zamanlarda günümüzden 10.000 yıl önce iki ayrı etnik grup (Eskimo ve Aleut) olarak Alaska'dan Kamçatka'ya kadar olan bölgede bulunduklarını göstermektedir. Eskimo ve Aleutların denizde avlanma tekniklerinin geliştirilmesinden önce bölündüklerini gösteren dil verileri arasında ok ve yay için ortak kelimelerin bulunması, bunun yanında deniz avcılığı terimlerinin Eskimo ve Aleutlarda farklı olması gösterilebilir. Eskimo ve Aleutlar deniz avcılığını birbirlerinden bağımsız olarak geliştirmişlerdir. [ < Edward J. Vajda, Siberian Yupik (Eskimo) http://pandora.cii.wwu.edu/vajda/ea210/aleut.htm ]

1. Eskimo - Aleut dilleri
1.1. Aleutça (Unanganca)
1.2. Eskimo dilleri
1.2.1. Yupik dilleri
1.2.1.1. Sirenik Yupikçesi
1.2.1.1. Öz Yupik dilleri
1.2.1.1.1. Sibirya Yupikçesi
1.2.1.1.2. Naukan Yupikçesi
1.2.1.1.3. Alaska Yupikçesi
1.2.1.1.3. 1. Unaliq-Pastuliq Yupikçesi
1.2.1.1.3. 2. Yupikçe
1.2.1.1.3. 3. Egegik Yupikçesi
1.2.1.1.3. 4. Çupikçe
1.2.1.1.3. 5. Nunivak Çupikçesi
1.2.1.1.4. Supikçe
1.2.2. İnuit dilleri
1.2.2.1. İnyupikçe
1.2.2.2. Batı Kanada İnuitçesi
1.2.2.3. Doğu Kanada İnuitçesi
1.2.2.4. Grönland İnuitçesi

1. Eskimo - Aleut languages
1.1. Aleut (Unangan)
1.2. Eskimo languages
1.2.1. Yupik languages
1.2.1.1. Sireniki language
1.2.1.1. Yupik proper
1.2.1.1.1. Siberian Yupik
1.2.1.1.2. Naukan Yupik
1.2.1.1.3. Central Alaskan Yup'ik
1.2.1.1.3. 1. Norton Sound Yup'ik
1.2.1.1.3. 2. Yukon and Kuskokwin Yup'ik
1.2.1.1.3. 3. Bristol Bay Yup'ik
1.2.1.1.3. 4. Hooper Bay and Chevak Cup'ik
1.2.1.1.3. 5. Nunivak Cup'ig
1.2.1.1.4. Alutiiq (Sugpiaq)
1.2.2. Inuit languages
1.2.2.1. Inupiaq
1.2.2.2. Western Canadian Inuit (Inuvialuktun)
1.2.2.3. Eastern Canadian Inuit (Inuktitut)
1.2.2.4. Greenlandic



esx Eskimo-Aleut Dilleri
ve Halkları
Eskimo-Aleut Languages, Eskaleut languages, Inuit-Aleut languages
and Peoples

1. ale Unanganca, Aleutça
Unangax̂ (sg)
Unangax (dual)
Unangan
(pl/Eastern)
Unangas
(pl/Atkan)
Unangam
Tunuu (dil)

Unangan, Aleut, Aleutian, Aleutian Aleut, Unangan Aleut

Alaska'yı Aleut Adalarından keşfe başlayan Rus kâşif, kürk tüccarı ve yerleşimciler (промышленник) tarafından Aleut (dönemin Rusçasıyla Алеутъ) adı verilen yerliler, o zamanın Rusçasında bugünkü Aleutları ve Kodiak adasındaki Supik Eskimolarını (Alutiiq) kapsıyordu. Aleutlar ile Supikleri bir tutup aynı adla anan Ruslar, Aleut Adalarındaki Aleutlardan (Unangan) ayırmak için Kodiak Adasındaki Supikleri "Kodiak Aleutu" (dönemin Rusçasıyla Алеутъ Кадьякскiй) ve dillerini de "Kodiak Dili" (Кадьякскiй Языкъ) olarak adlandırmışlardır. İngilizcede Aleut adlandırma karışıklığı Rusların kullanımına dayanmaktadır: Aleutian Aleut (Unangan), Kodiak Aleut (Sugpiaq)

Rusçadaki Aleut adının, keşifteki Sibirya halklarından kılavuzların (?Çukçi) dilinde "sahil sakini" anlamına gelen bir kelimeden çıktığı sanılıyor [< http://www.uaf.edu/anlc/langs/papers/WhoAreTheAlutiiq.pdf ]; G. Menovşçikov gibi kimi uzmanlara göre Unanganca allíthuh ('community') kelimesinden gelir. [< http://www.eki.ee/books/redbook/aleuts.shtml ]

Этноним «алеуты» впервые встречается в документах 1747 г., он был дан этносу русскими после открытия ими Алеутских островов. Существуют также следующие варианты трактовки происхождения данного этнонима: алиут «осторовитянин» (чук.), алягук «море» (алеут.), аляв, элев «обвязать», «обмотать» (чук., кор.), аллитхух «община», «отряд», «войско», «команда». Ранее использовался также этноним унанганы. < http://lingsib.unesco.ru/ru/languages/aleut.shtml.htm

Uzun yıllar Ruslaşma asimilasyonu geçirdikleri için;
Kodiak Supikleri, Ruslardan kalma Aleut adını günümüzde Alutiiq biçiminde kendilerine ikinci ad olarak verirler. Birincil adları Sugpiaq.
Batı Aleutları, Ruslardan kalma Aleut adını günümüzde Aliguutax̂ biçiminde kendilerine ikinci ad olarak verirler. Birincil adları kabile kabile Naahmiĝus ve Niiĝuĝis.

Yanyana yaşamaktan dolayı kültürleri benzer olan iki halk birbirlerini ayırt eder: Kodiak Adasındaki Supikler Unangan denilen Aleutlara Taya'uq adını verirler. Aleutlar (Unangan) da Supikleri (Alutiiq) Kanaaĝin adıyla anarlar.

Günümüzde bu karışıklığı bertaraf etmek ve kendi verdikleri adı kullanma yönelimiyle Aleut halkı ve dili için Alaska'da akademik çevrelerde Unangan adı tercih edilmektedir.

1.1.1.  

Sasignan Unangancası
Sasignan (Own)
Sasxinan (Eastern)
Sasxinas (Atkan)

Attuan, Aleut dialect of Attu, Western Aleut[ian] (formerly), Sasignan, Saksinan, Western Aleut of the Near Islands
Near Islanders
: Attu, Agattu, Semichi Islands
1.1.2.   Kasakam Unangangis (‘Russian Aleuts’) Copper Island Aleut, Mednyj Aleut, Attuan of Copper Island
алеутско-медновский язык, медновский язык
(Russian-Attuan creole) on Commander Islands of Russian Federation (Командорские острова: Остров Беринга и Медный Остров)
1.2. ?   Qax̂un Rat Islanders: Buldir, Kiska, Amchitka, Semissopochnoi
1.3.   Atka Unangancası, Atka Aleutçası
Aliguutax̂
Atkan, Aleut dialect of Atka, Central Aleut, Western Aleut[ian] (today), Unangas
1.3.1.   Naahmiĝus Delarof Islanders: Amatignak, Tanaga
1.3.2.   Niiĝuĝis Central Aleut of the Andreanof Islands, Western Aleut of the of Atka
Andreanof Islanders
: Kanaga, Adak, Atka, Amlia, Seguam
1.4.   Doğu Unangancası, Doğu Aleutçası Eastern Unangan, Eastern Aleut[ian], Unalaskan, Unangan
1.4.1.   Akuuĝun / Uniiĝun Islands of the Four Mountains: Amukta, Kagamil
1.4.2.   Qawalangin Fox Islanders: Umnak, Samalga,Western Part of Unalaska Island
1.4.3.   Qigiiĝun Krenitzen Islanders: Eastern end of Unalaska, Akutan, Akun, Tigalda
1.4.4.   Qagaan Tayaĝungin Sanak Islanders: Unimak, Sanak
1.4.4.1.   Taxtamam Tunuu Belkofski dialect, Eastern Aleut of Belkofski
1.4.5.   Qaĝiiĝun Shumigan Islanders
1.4.6.   Pribilof Aleut, Pribilovian dialect , Aleuts of the Pribilof Islands
2.   ESKİMO DİLLERİ ESKIMO LANGUAGES, Eskimoan languages, Yupik-Inuit languages, Inuit-Yupik languages, Inyupik languages, Inupik languages
2.1. ypk YUPİK DİLLERİ YUPIK LANGUAGES
ysr & ess & ynk Siberian Yupik branch
2.1.1. ysr Sirenik Yupikçesi, Sığınıkça
сиӷы́ныгмы̄́ӷа (sg) сиӷы́ныгмы̄́ӷий (pl)
Uqeghllistun” (dil)
Sireneghmiit
Sireniki Yupik, Sireniki Eskimo, Sirenikski, Old Sireniski, Sighinek Eskimo
сиреникский [сирениковский] язык
Sireniki became extinct in early January 1997
Поселок Сиреники 
2.1.2.   Öz Yupik dilleri Yupik proper
ess & ynk Chaplino-Naukanski language
2.1.2.1. ess Sibirya Yupikçesi Siberian Yupik, Central Siberian Yupik, Bering Strait Yupik, Yuit, Asiatic Eskimo, Chaplinski Yupik, Chaplino language (sensu lato)
чаплинский язык (sensu lato)
2.1.2.1.1.   Ungazik Yupikçesi
Уңазиӷмӣ (sg) Уңазиӷмӣт / Uŋazighmiit (“Ungazighmit”) (pl) Ungazighmiistun (dil)
Chaplino dialect (sensu stricto)
Уназикский говор
Поселок Унгазик (Чаплино)
2.1.2.1.2.   Avan Yupikçesi
“Aiwanat”  Avatmiit (pl) (“Avatmit”)
Аванский говор
Поселок Аван 
2.1.2.1.3.   İmtuk Yupikçesi
“Imtugmit”
Имтукский говор
Поселок Имтук 
2.1.2.1.4.   Qiighwaagmiit (“Kigwagmit”)
2.1.2.1.5.  

Sivuqaq Yupikçesi*, Sibirya Yupikçesi (sensu stricto)

Yupigestun (dil) “Eiwhuelit”
* Sivuqaq is the Yup'ik name for St. Lawrence Island and for Gambell
St. Lawrence Island Yupik, St. Lawrence dialect of Siberian Yupik, Siberian Yupik, Akuzipik 
диалект [говор] острова Св. Лаврентия (США)
2.1.2.1.5.1.   Sivuqarmiit
2.1.2.1.5.2.   Pauvuilagmiit
2.1.2.1.5.3.   Kukuligmiit
2.1.2.1.5.4.   Sikuuvugmiit
2.1.2.1.5.5.   Kialigagmiit
2.1.2.2. ynk Naukan Yupikçesi
Nuvuqaghmiistun (dil)   
нывуӄаӷмит / Nuvuqaghmiit , “Noökalit” 
at мыс Дежнёва (Nuvuqaq = East Cape)
Naukan language, Naukanski Yupik, Naukanski Siberian Yupik, East Cape Siberian Yupik
науканский язык
Поселок Наукан & Поселок Дежнев 
esu & ems   Alaskan Yupik branch
2.1.2.3. esu Alaska Yupikçesi Alaskan Yup’ik, Central Alaskan Yupik, West Alaskan Eskimo, Mainland Southwest Alaska Eskimo, Yup’ik-speaking Eskimos
2.1.2.3.1.   Unaliq-Pastuliq Yupikçesi Norton Sound Yup’ik
2.1.2.3.1.1.   Unaliq Yupikçesi
“Unalirmiut / Unaligmiut”
Unaliq subdialect, Norton Sound-Unaliq subdialect of Yup'ik, Unaliq dialect of Central Yupik
2.1.2.3.1.1.1.   Atnegmiut
2.1.2.3.1.1.2.   Kuuyuŋmiut  (“Kuuyungmiut”)
2.1.2.3.1.1.3.   Eŋlutaleġmiut (“Englutaalegmiut”)
2.1.2.3.1.1.4.   Caxtulegmiut
2.1.2.3.1.1.5.   Uŋallaqłiŋmiut
2.1.2.3.1.1.6.   Tacirmiut
2.1.2.3.1.2.   Pastuliq Yupikçesi
Pastulirmiut
Kotlik subdialect, Norton Sound-Kotlik subdialect of Yup'ik
2.1.2.3.2.   Yupikçe
Yup’ik / Yupiaq (sg) Yupiik (dual) Yupiit (pl) Yugtun/Yugcetun (dil)
General Central Yup’ik, Yup’ik, Yukon-Kuskokwim dialects, Kuskokwim Yupik, Kuskokwim Eskimo, Bethel Yupik, Central Alaskan Yupik, Southwest Alaska Eskimos
2.1.2.3.2.1.   Qerauranermiut
2.1.2.3.2.2.   Kuigularmiut
2.1.2.3.2.3.   Qip’ngayarmiut
2.1.2.3.2.4.   Qaluyaarmiut (“Kaialigamiut, Kayaligmiut, Kaealegmiut” < Qaluyaaq = Nelson Island)
2.1.2.3.2.5.   Marayaarmiut (“Marayarmiut, Mararmiut, Maarmiut, Magemiut”)
< Marayaaq = Scammon Bay
2.1.2.3.2.6.   “Chnagmiut” / “Ankachagmiut”
2.1.2.3.2.7.   Kuigpagmiut (“Kwik[h]pagmiut”)( < Kuigpak = Yukon River), Iqugmiut (Ikogmiut”)
2.1.2.3.2.8.   Akulmiut
2.1.2.3.2.9.   Caninermiut
2.1.2.3.2.10.   Kusquqvagmiut (“Kuskowag[a]miut, Kuskwogmiut” < Kusquqvak = Kuskokwim River)
2.1.2.3.2.10.1.   Unegkumiut
2.1.2.3.2.10.2.   Kiatagmiut, Nushagagmiut
2.1.2.3.2.11.   Tuyuryarmiut (“Togiag[a]miut”)
2.1.2.3.2.12.   “Aglurmiut / Aglegmiut / Aglemiut / Agolegmiut / Ogulmiut”    [Supiklerle karışımları var] Bristol Bay Yup’ik
2.1.2.3.3.   Egegik Yupikçesi
Egegik Yup’ik
2.1.2.3.4.   Çupikçe
Cup’ik (sg) Cupiik (dual) Cupiit (pl) Cugtun/Cugcestun(dil)
Cup’ik, Hooper Bay-Chevak Cup’ik,  Hooper Bay-Chevak dialect
2.1.2.3.4.1.   Hooper Bay Çupikçesi
Askinarmiut
Hooper Bay subdialect
2.1.2.3.4.2.   Chevak Çupikçesi
Qissunamiut
< Cev’aq
Chevak subdialect, Chevakers, Kashunamiut
2.1.2.3.5.   Nunivak Çupikçesi
Cup’ig (sg) Cupiik (dual) Cupiit (pl) Cugtun (dil) Nuniwarmiut (“Nunivaarmiut, Nuniwagamiut, Nunivagmiut”)
Cup’ig, Nunivak Cup’ig or Cup’ik, Nunivak dialect, Nunivak Central Yupik, Nunivak Island Eskimo, Cux Eskimo
on Nunivak Island (Cup’ig: Nuniwar; Yup’ik: Nunivaaq)
2.1.2.4. ems Supikçe
Sugpiaq (sg) Sugpiak (dual) Sugpiat (pl) Sugcestun / Sugt’stun, Sugtestun (dil) ; Alutiiq (sg) Alutiik (dual) Alutiit (pl) Alutiitstun (dil)
Alutiiq, Sugpiaq, Pacific Gulf Yupik, Pacific Yupik, Pacific Eskimo, Suk Eskimo, “Aleut”
2.1.2.4.1.   Batı Supikçesi
 “Kaniagmiut / Koniagmiut”
Koniag Alutiiq, Koniag dialect, Alutiiq (sensu stricto)
2.1.2.4.1.1.   Anakara Batı Supikçesi Koniag Alutiiq of Alaska Peninsula, Peninsula Alutiiq, Peninsula Eskimo
2.1.2.4.1.1.1   Ugaassarmiut (“Ugaasarmiut, Ugashagmiut”)  ‘people of Ugashik River’ Ugashik subdialect
2.1.2.4.1.1.2   Katmai subdialect
2.1.2.4.1.2.   Ada Batı Supikçesi Koniag Alutiiq of Kodiak Island, Kodiak Alutiiq, Qikertarmiut
2.1.2.4.1.2.1.   Qik’rtarmiut Sugpiat, Qik’rtarmiut Alutiit  (pl)
Qik’rtarmiut Alutiitstun/Sugt’stun (dil)
http://www.afognak.org/files/language_books/Level%201%20&%202%20Language%20Book.pdf
2.1.2.4.1.2.1.1.     Southern subdialect
in Akhiok, Old harbor
2.1.2.4.1.2.1.2.   Northern subdialect
in Karluk, Larsen Bay, Port lions, Ouzinkie, and Kodiak
2.1.2.4.1.2.2.   Tangirnarmiut 'the people of Tangirnaq (Woody Island)'
2.1.2.4.2.   Doğu Supikçesi Chugach Alutiiq, Chugach dialect, Chugach Eskimo, Sugpiaq (sensu stricto)
2.1.2.4.2.1.   Anakara Doğu Supikçesi Chugach Alutiiq of Kenai Peninsula
2.1.2.4.2.1.1.   Unegkurmiut (“Unixkugmiut”)
2.1.2.4.2.1.2.   the Yalegmiut inhabited a major settlement at Yalik Bay in the Kenai Peninsula fjords
2.1.2.4.2.2.  

Ada Doğu Supikçesi

“Chugachigmiut / Chugachmiut”
Chugach Alutiiq of Prince William Sound, Chugach proper
http://www.nps.gov/history/history/online_books/kefj/hrs/hrs2.htm
2.1.2.4.2.2.1.   the Tyanirmiut of Chenega Island, based at Kalakat and Ingimatya
2.1.2.4.2.2.2.   the Shuqlurmiut of Montague and Knight islands
2.1.2.4.2.2.3.   the Nutyirmiut of western Hinchinbrook, based at Nuchek 
2.1.2.4.2.2.4.   the Palugvirmiut (“Paluwigmiut “) of Hawkins, Mummy, and northeastern Hinchinbrook islands
2.1.2.4.2.2.5.   the Alukarmiut of Sheep Bay
2.1.2.4.2.2.6.   the Atyarmiut of Gravina Bay
2.1.2.4.2.2.7.   the Talitlarmiut of northeastern Prince William Sound, based at Kunin and Palutaq (Ellamar)
2.1.2.4.2.2.8.   the Kangirtlurmiut (Kiniklik) of northwestern Prince William Sound from Columbia Glacier to Port Wells
2.1.2.4.2.2.9.   the Ugalakmiut   ("Ungålarmiut, Unagalakmiut") at the mouth of Copper River and on Kayak Island (Tlingitized)   Ugalakmiut dialect, Ugalakmiut language, Ugalakmiut Eskimos 
2.2.   İNUİT DİLLERİ INUIT LANGUAGES, Inupiat and Inuit languages
2.2.1. ipk İnyupikçe Inupiaq, Iñupiaq, Inupiatun, Inupiatut (language), Inupiat (people), Alaskan Inupiaq, Alaskan Inupik, Inyupik
Seward & Kobuk esk Northwest Alaska[n] Inupiatun, Coastal Inupiatun
Noth Slope & Kotzebue esi North Alaskan Inupiatun, North Alaskan Inuktitut
2.2.1.1.   Seward Yarımadası İnyupikçesi Seward Peninsula Inupiaq, Seward Peninsula Inupiatun, Seward Peninsula Inupik
2.2.1.1.1.   Bering Boğazı İnyupikçesi Bering Strait Inupiaq, Bering Strait Inupiatun, Bering Strait Eskimo, Bering Sea Eskimo
2.2.1.1.1.1.   Diomede subdialect
2.2.1.1.1.1.1.   İngalik İnyupikçesi
“Ingalikmiut / Inguklimiut”
on Little Diomede Island (USA)
Ingalikmiut Eskimo
The 1880 census counted 40 people, all Ingalikmiut Eskimos, in the village of "Inalet."
2.2.1.1.1.1.2.   İmaqliq İnyupikçesi
Imaqłit “Imaklimiut”
имакликский диалект
The dialect spoken by the few Inuit remaining in 1948 on Big Diomede Island (остров Ратманова, Большой Диомид) in the Russian Federation is now extinct.
2.2.1.1.1.2.   Wales İnyupikçesi Wales subdialect
2.2.1.1.1.2.1.   Kiŋikmiut (“Kingikmiut, Kinugumiut”) 
2.2.1.1.1.2.2.   Tapqaġmiut (Tapkachmiut”)
2.2.1.1.1.3.   Ukiuvaŋmiut (“Ukiuvangmiut, Ugiuvangmiut”) King Island subdialect, King Island dialect, King Island Inupiatun
2.2.1.1.2.   Qawiaraq İnyupikçesi Qawiaraq, Kawerak, Kauweramiut, Seward Peninsula dialect
2.2.1.1.2.1.   Batı Qawiaraq İnyupikçesi Teller subdialect, Kauwerak proper
2.2.1.1.2.1.1.   Siñġaġmiut
2.2.1.1.2.1.2.   Qaviaraġmiut (“Kaviragmiut, Kaviagmiut”)
2.2.1.1.2.1.3.   Ayaqsaaġiaaġmiut
2.2.1.1.2.1.4.   Aziagmiut (on [Sledge (Aziak, Ayak] Island)
2.2.1.1.2.2.   Doğu Qawiaraq İnyupikçesi
Iġałuiŋmiut
Fish River [sub]dialect
2.2.1.2.   İnyupikçe Northern Alaskan Iñupiaq
2.2.1.2.1.   Malimiut İnyupikçesi Malimiutun
NOT: Malemiut (Malamute, Mehletmut) is derived from a Yup’ik Eskimo word from Norton Sound that was formerly used to denote the speakers of an Inupiaq dialect from Kotzebue Sound
2.2.1.2.1.1.   Kotzebue subdialect, Kotzebue Sound Inupiatun, Kobuk Sound Inupiat, Southern Malimiut Inupiatun, Kotzebue Coastal Inupiaq, Malemiut
2.2.1.2.1.1.1.   Pittaġmiut (“Pittagmiut”)
2.2.1.2.1.1.2.   Kaŋiġmiut (“Kangigmiut”)
2.2.1.2.1.1.3.   Qikiqtaġruŋmiut 
2.2.1.2.1.2.   Kobuk subdialect, Kobuk River Inupiatun, Kobuk River Eskimo, Northern Malimiut Inupiatun, Northern Malimiut Iñupiaq, Malimiut
2.2.1.2.1.2.1.   Kuuŋmiut  (“Kuungmiut”)
2.2.1.2.1.2.2.   Kiitaaŋmiut , Kiitaaġmiut (“Kittagmiut”)
2.2.1.2.1.2.3.   Siiḷviim Kaŋianiġmiut / “Selawigmiut, Selawikmiut”
2.2.1.2.1.2.4.   Nuurvinmiut
  “Kovagmiut, Kowagmiut, Kuvugmiut, Kobukmiut” 
2.2.1.2.1.2.5.   Kuuvaum Kaŋiaġmiut
2.2.1.2.1.2.6.   Akuniġmiut  (“Akunirmiut”)
2.2.1.2.1.2.7.   Nuataaġmiut (“Noatagmiut, Noatangmiut”)
2.2.1.2.1.2.8.   Napaaqtuġmiut
2.2.1.2.1.2.9.   Kivalliñiġmiut (“Kevalingamiut”) 
2.2.1.2.2.   Kuzey Alaska İnyupikçesi North Alaskan Inupiatun, North Alaskan Inupiat, North Slope, North Alaskan Inuktitut
2.2.1.2.2.1.   Tikiğaq İnyupikçesi
Tikiġaġmiut (“Tikeramiut”)
Point Hope Inupiatun
Taġiumiut ("Taremiut = North Alaska Coast Inupiat)
2.2.1.2.2.2.   North Slope  İnyupikçesi North Slope Inupiatun, Common North Slope Inupiatun, Point Barrow Inupiatun, Point Barrow Eskimo, Barrow Inupiaq
Taġiumiut ("Taremiut = North Alaska Coast Inupiat)
2.2.1.2.2.2.1.   Utuqqaġmiut (“Utukamiut, Utukokmiut”)
2.2.1.2.2.2.2.   Siḷaliñaġmiut
2.2.1.2.2.2.2.1.   “Kukparungmiut” 
2.2.1.2.2.2.2.2.   “Kunmiut” 
2.2.1.2.2.2.3.   Kakligmiut
2.2.1.2.2.2.3.1.   “Sidarumiut”
2.2.1.2.2.2.3.2.   “Utkiavinmuit” 
2.2.1.2.2.2.3.3.   “Nuwukmiut”
2.2.1.2.2.2.4.   Kuulugruaġmiut
2.2.1.2.2.2.5.   Ikpikpagmiut
2.2.1.2.2.2.6.   Kuukpigmiut
2.2.1.2.2.2.6.1.   Kañianermiut 
2.2.1.2.2.2.6.2.   Killinermiut  (“Killirmiut”)
2.2.1.2.2.2.6.3.   “Kagmalirmiut” 
2.2.1.2.2.3.   Nunataaġmiut İnyupikçesi
Nunataaġmiut (“Nunatagmiut, Nunatangmiut”)
Anaktuvik Pass Inupiatun, Nunamiut, Nunamiut Eskimo of Anaktuvik Pass
Nunatamiut (“Nunamiut” = Interior North Inupiat)
2.2.1.2.2.4.   Uummarmiut İnyupikçesi
Uummarmiut
Etnik olarak “Inupiaq” olsa da Kanada’da siyasi sebeplerle “Inuvialuit” adı altında toplanır.
Uummarmiutun, Uummarmiut Iñupiaq, West Arctic Inupiatun, Western Iñupiaq, Canadian Iñupiatun, Mackenzie [Mckenzie] Inupiatun, Mackenzie Delta Inupiatun
spoken in the Mackenzie Delta (Aklavik and Inuvik) in the Northwest Territories, Canada
Originally from the Alaskan interior, where they were known as Nunatamiut, they moved into the Siglit area around 1910, due to an increased demand for furs by the Hudson's Bay Company, the possibility of employment with the whaling industry and the lack of caribou in their traditional hunting grounds.
archaeoculture 1 Sivullirmiut
archaeoculture 2 Taissumanialungmiut
ikt & ike iku Inuktitut, Inuktitun, Canadian Inupik
2.2.2. ikt Batı Kanada İnuitçesi, İnuvik İnuitçesi Inuvialuktun (language of Inuvialuit), Iñuvialuktun, Western Canadian Inuktun, Western Canadian Inuktitut, Western Canadian Inuit, Western Arctic Inuit
Official language in Northwest Territories (Canada)
A culture Mackenzie Delta Inuit, ”Mackenzie Eskimo”
2.2.2.1.   Siglit İnuitçesi Siglitun, Siglit, Sigliq, Chiglit, Tchiglit,  Inuvialuktun proper, Inuvialuit proper,  Mackenzie [Mckenzie] Inuvialuit, Mackenzie Inuktun
communities (Northwest Territories, Canada): Tuktuyaaqtuuq (Tuktoyaktuk), Paulatuuq (Paulatuk), Ikaasuk (Sachs harbour), and Inuuvik (Inuvik)
2.2.2.1.1.   Qikiqtaruqmiut (Kikiktarugmiut , Kigirktarugmiut)
2.2.2.1.2.   Kupugmiut (Kipugmiut, Kurugmiut)
2.2.2.1.3.   Kittegaryumiut  (Kittargaryumiut)
2.2.2.1.4.   Nuvuraqmiut (Nuvorugmiut) 
2.2.2.1.5.   Avvagmiut
2.2.2.1.6.   Nuunatahmiut
B culture Banks Island Inuit
C culture Central Inuit, “Central Eskimo”
C.1 culture Copper Inuit, “Copper Eskimo”
2.2.2.2.   ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ Inuinnaqtun, Inuinnaq, Copper Inuktitut, Copper Inuit (sensu stricto), Copper Eskimo / Blond Eskimos
Official language in Nunavut (Canada) 
2.2.2.2.1.   Kangiryuarmiut İnuitçesi

Kangiryuarmiutun subdialect

community (Northwest Territories, Canada): Ulukhaqtuuq (Ulukhaktok, Kangiryuaq, Holman) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.2.1.1.1.   Kanghiryuatjagmiut (Kanghiryuachiakmiut)
2.2.2.2.1.1.2.   Kanghirjuarmiut (Kang[h]iryuarmiut, Kanhiryuarmiut, Kanhiryiirmiut)
2.2.2.2.1.1.3.?   Haneragmiut 
2.2.2.2.1.1.4.?   Puivlirmiut 
2.2.2.2.1.1.5.?   Nagyuktomiut  (Nagjuktormiut, Nagyuktogmiut)
2.2.2.2.4.   İqaluktuuttiaq İnuitçesi Cambridge subdialect
community (Nunavut, Canada): ᐃᖃᓗᒃᑑᑦᑎᐊᖅ Iqaluktuuttiaq (Cambridge Bay) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.2.4.1.   Ekaluktomiut  (Ekaluktogmiut)
2.2.2.2.4.2.   Kiglinirmiut 
2.2.2.2.2.   Qurluqtuq İnuitçesi Coppermine subdialect, Kugluktuk dialect
community (Nunavut, Canada): ᖁᕐᓗᖅᑐᖅ Qurluqtuq (Kugluktuk, Coppermine) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.2.2.1.   Akkuliakattangmiut (Akulliakatagmiut)
2.2.2.2.2.2.   Noahognirmiut  (Noahonirmiut)
2.2.2.2.2.3.   Kogluktomiut  (Kogloktogmiut)
2.2.2.2.2.4.   Wallirmiut
2.2.2.2.2.5.   Asiagmiut 
2.2.2.2.2.6.   Pingangnaktomiut  (Pingangnaktogmiut)
2.2.2.2.3.   Umingmaktuuq İnuitçesi Bathurst subdialect
community (Nunavut, Canada): Umingmaktuuq (Umingmaktok, Bathurst) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.2.3.1.   Nennitagmiut (Nenitagmiut)
2.2.2.2.3.2.   Kilusiktomiut   
C.2 culture   “Netsilik”
2.2.2.3.   Natsilingmiut İnuitçesi
Inuktitun
Natsilingmiutut, Natsilik dialect, Netsilik Inuit, Netsilingmiut
2.2.2.3.1.   Natsilik İnuitçesi
Nattilingmiutut (dil) 
Natsilik subdialect, Natsilik proper
community (Nunavut, Canada): ᑕᓗᕐᔪᐊᑦ (Talurjuat/Spence Bay), ᓇᐅᔭᑦ (Naujat/Repulse Bay)  Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.3.1.1.   Arvertormiut
2.2.2.3.1.2.   Netsilingmiut 
2.2.2.3.1.3.   Kuungmiut 
2.2.2.3.2.   Arviligjuaq İnuitçesi Arviligjuaq subdialect
community (Nunavut, Canada): ᐊᕐᕕᓕᒡᔪᐊᖅ (Arviligjuaq/Pelly Bay) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.3.2.1.   Arviligjuarmiut (Argiligyuarmiut)
2.2.2.3.2.2.   Sinimiut
C.3 culture Caribou Inuit, “Caribou Eskimo”
2.2.2.3.3.   Utkuhiksalik İnuitçesi
Utkuhiksalingmiutitut (dil)
Utkuhiksalik subdialect, Utkuhikhalik, Gjoa Haven dialect
community (Nunavut, Canada): ᐅᖅᓱᖅᑑᖅ (Uqsuqtuuq/Gjoa Haven) and ᖃᒪᓂ‛ᑐᐊᖅ Qamani'tuaq (Baker Lake) Nunavut: Kitikmeot (ᕿᑎᕐᒥᐅᑦ) Region
2.2.2.3.3.1.?   Ahagmiut
2.2.2.3.3.2.?   Hanningařuqmiut (Haningayormiut,  Hanningajurmiut, Hanningajulinmiut)
2.2.2.3.3.3.?   Ilivilermiut (Iluilermiut)
2.2.2.3.3.4.   Ugyulingmiut
2.2.2.3.3.5.   Qeqertarmiut  (Qiqiqtarmiut)
2.2.2.3.3.6.   Utkuhiksalingmiut  (Utkuhikhalingmiut, Ukkusiksaligmiut) Utkuhiksalik proper
2.2.3. ike Doğu Kanada İnuitçesi
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ
Inuktitut, Eastern Canadian Inuktitut, Eastern Arctic Eskimo, Eastern Canadian Eskimo
2.2.3.1.   Kivalliq İnuitçesi
Kivallirmiutut,   Kivallirmiutun, Inuktitun
ᑭᕙᓪᓕᕐᒥᐅᑦ Kivallirmiut
Kivalliq, Keewatin dialect, Caribou dialect, Caribou Inuit (sensu stricto),  Caribou Eskimo
communities: ᖃᒪᓂᑦᑐᐊᖅ (Qamanittuaq/Baker Lake), ᑎᑭᕋᕐᔭᖅ (Tikirarjuaq/Whale Cove) Nunavut: Kivalliq (ᑭᕙᓪᓕᖅ) Region
2.2.3.1.1.   Qairnirmiut subdialect
2.2.3.1.1.1.   Qaernermiut (Karnilmiut)
2.2.3.1.1.2.?   Harvaqtormiut (Harvaqtuurmiut, Ha'vaqtuurmiut)
2.2.3.1.2.   Hauneqtormiut (Hauneqtormiut, Hauniqtuurmiut) or Kangiqliniqmiut Hauniqturmiut subdialect
2.2.3.1.3.   Padlermiut  (Padlimiut) Paallirmiut subdialect
2.2.3.1.4.   Ahiarmiut  (Ihalmiut ) Ahiarmiut subdialect
2.2.3.2.   Aivilik İnuitçesi
Aivilingmiutut,   Inuktitut
Aivilik dialect,  Walrus Inuit
communities: ᓴᒡᓕᖅ (Sagliq/Southampton Island), ᐃᒡᓗᓪᓕᒑᕐᔪᒃ (Igluligaarjuk/Chesterfield Inlet), ᑲᖏᖅᖠᓂᖅ (Qangiqłiniq/Rankin Inlet).
C.4 culture Sallirmiut
2.2.3.2.1.   Sallirmiut  (Sagdlirmiut) Southampton subdialect
C.5 culture “Iglulik Eskimo”
2.2.3.2.2.   Rankin subdialect
2.2.3.2.2.1.   Aivilingmiut  (Aivilirmiut)
2.2.3.2.2.2.   Amitormiut 
2.2.3.3.   Kuzey Qikiqtaaluk İnuitçesi
Qikiqtaaluk uannangani, Inuktitut
North Baffin dialect, North Qikiqtaaluk dialect
speakers in 1981: 2900 persons; communities: ᐃᒡᓗᓕᒃ (Iglulik/Igloolik), ᓴᓂᕋᔭᖅ (Sanirajaq/Hall Beach), ᒥᑦᑎᒪᑕᓕᒃ (Mittimatalik/Pond Inlet), ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᒃ (Ikpiarjuk/Arctic Bay), ᓇᓂᓯᕕᒃ (Nanisivik), ᖃᐅᓱᑦᑐᖅ (Qausuittuq/Resolute), ᐊᐅᔪᐃᑦᑐᖅ (Aujuittuq/Grise Fiord) Nunavut: Qikiqtaaluk (ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ) Region
2.2.3.3.1.   Tununirmiut subdialect, Tununiq dialect
2.2.3.3.1.1.   Nedlungmiut
2.2.3.3.1.2.   Tununirusirmiut  (Tununerusirmiut)
2.2.3.3.1.3.   Tununermiut (Tununirmiut)
2.2.3.3.1.3.   Mittimatalingmiut (halk) Mittimatalingmiutut (dil)
2.2.3.3.1.4.   Aggomiut  Mittimatalik (Pond Inlet) dialect of Inuktitut
2.2.3.3.1.5.?   Pilingmiut 
2.2.3.3.2.   Iglulirmiut (Iglulingmiut) Iglulingmiut subdialect
C.6 culture “Baffinland Eskimo”
2.2.3.4.   Güney Qikiqtaaluk İnuitçesi
Qikiqtaaluk nigiani, Inuttitut
South Baffin dialect (sensu lato), South Qikiqtaaluk dialect
speakers in 1981: 2815 persons; communities: ᑲᖏᖅᑐᒑᐱᒃ (Kangiqtugaapik/Clyde River), ᕿᑭᖅᑕᕐᔾᔪᐊᖅ (Qikiqtarjuaq/Broughton Island), ᐸᖕᓂᖅᑐᐅᖅ (Pangniqtuuq/Pangnirtung), ᐃᖃᓗᐃᑦ (Iqaluit/Frobisher Bay), ᑭᖕᒥᕈᒃ (Kingmiruk/Lake Harbour), ᑭᙵᐃᑦ (Kinngait/Cape Dorset) Nunavut: Qikiqtaaluk (ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ) Region
2.2.3.4.1.   Southeast Baffin subdialect, East Baffin dialect
2.2.3.4.1.1.   Akudnirmiut  
2.2.3.4.1.2.   Padlimiut 
2.2.3.4.1.3.   Qinguamiut 
2.2.3.4.1.4.   Saumingmiut 
2.2.3.4.1.5.   Kingnaitmiut
2.2.3.4.1.6.   Qinguamiut
2.2.3.4.1.7.   Okomiut 
2.2.3.4.1.8.   Talirpingmiut 
2.2.3.4.2.   Southwest Baffin subdialect, South Baffin dialect (sensu stricto)
2.2.3.4.2.1.   Kingarmiut or Sikosuilarmiut  Cape Dorset dialect, Cape Dorset Inuktitut, Cape Dorset Inuit, Cape Dorset Eskimo
2.2.3.4.2.2.   Akuliarmiut
2.2.3.4.2.3.   Nugumiut 
2.2.3.4.2.4.   Qaumauangmiut 
D culture “Labrador Eskimo” (sensu lato)
D.1 culture Inuit of Quebec, Quebec Inuit, Quebec Eskimo, Ungava Inuit
2.2.3.5.   Nunavik İnuitçesi
Inuttitut , Nunavimmiutitut, Nunavimiut
Nunavik dialect, Arctic Quebec Inuit
communities: ᑰᑦᔪᐊᕌᐱᒃ (Kuujjuaraapik/Great Whale River), ᐅᒥᐅᔭᖅ (Umiujaq), ᐃᓄᑦᔪᐊᖅ (Inujjuaq/Inukjuak), ᐳᕕᕐᓂᑐᐅᖅ (Puvirnituq), ᓴᓂᑭᓗᐊᖅ (Sanikiluaq), ᒣᓚᓯᒃᑯᑦ (Mailasikkut/Chisasibi), ᐊᑯᓕᕕᒃ (Akulivik), ᐃᕗᔨᕕᒃ (Ivujivik), ᓴᓪᓗᐃᑦ (Salluit), ᑲᖏᖅᓱᔪᐊᖅ (Kangiqsujuaq), ᖁᐊᖅᑕᖅ (Quaqtaq), ᑲᖏᕐᓱᒃ (Kangirsuk), ᐊᐅᐸᓗᒃ (Aupaluk), ᑕᓯᐅᔭᖅ (Tasiujaq), ᑰᑦᔪᐊᖅ (Kuujjuaq/Fort Chimo), ᑲᖏᖅᓱᐊᓗᑦᔪᐊᖅ (Kangiqsualujjuaq), ᑕᕐᐸᖓᔪᖅ (Tarpangajuq), ᑭᓪᓕᓂᖅ (Killiniq/Port Burwell)
2.2.3.5.1.   Tahagmiut, Tarramiut, Tarramiutut or Taqramiutut (dil)
2.2.3.5.1.1.   Nuvugmiut 
2.2.3.5.1.2.   Ungavamiut  ("Unavamiut")
2.2.3.5.1.3.   Tahagmiut  (“Tarramiut”) (sensu stricto)
2.2.3.5.2.   Siqinirmiut (“Suhinimiut”)
2.2.3.5.2.1.   Koksoakmiut 
2.2.3.5.2.2.   Kangiqsualujjuamiut ("Kanithlualukshuamiut")
2.2.3.5.2.3.   Kidlinungmiut ("Killinunmiut")
2.2.3.5.3.   Itivimiut
2.2.3.5.4.   Qikirtamiut ("Kigiktagmiut, Qikirmiut") 
on Sanikiluaq (formerly Belcher Islands) Nunavut: Qikiqtaaluk (ᕿᑭᖅᑖᓗᒃ) Region)
Belcher Islands Inuit
D.2 culture Labrador Coast Inuit, “Labrador Eskimo” (sensu stricto)
2.2.3.6.   Nunatsiavut İnuitçesi,  Labrador İnuitçesi
Inuttut, Inuttitut, Nunatsiavummiutut, Labradorimiutut 
Labrador, Labrador Inuttut, Labrador Inuttitut
communities: Naini (Nain), Hopedale, Maqûvik (Makkovik), Ukkusitsalik (Davis Inlet)†, Vaali (Goose Bay–Happy Valley), Nutâk (Nutak)†, Hebron†, Tikirarsuarusik (Rigolet)
2.2.3.6.1.   Northern Labrador subdialect, Labrador Inuttut (sensu stricto)
2.2.3.6.1.1.   Kongithlushuamiut  ("Konithlushuamiut")
2.2.3.6.1.2.   "Chuckbuckmiut"
2.2.3.6.1.3.   "Nunenumiut"
2.2.3.6.1.4.   "Avitumniut"
2.2.3.6.2.   Rigolet subdialect, Rigolet Inuttut
2.2.3.6.2.1.   “Aivitumiut”
2.2.3.6.2.2.?   “Netcetumiut”
2.2.3.6.2.3.?   “Puthlavamiut”
E culture “Greenland Eskimo”
2.2.4. kal Grönland İnuitçesi Greenlandic, Greenlandic Inupik, Greenlandic Inuktitut, Greenlandic Inupiaq, Greenlandic Eskimo
grønlandsk
2.2.4.1.   Kuzey Grönland İnuitçesi
Avannarhuarmiutut (yazı dili: Avanersuarmiut[u]ut), Kalaallihut, Inuktun, Taissumanialungmiut, Inughuit
North[ern] Greenlandic, Dialect of Avanersuaq, Polar Greenlandic, Polar Inuit, Polar Eskimo, Thule dialect, Thule Inuit, Thule Eskimo, Inuktun
nordgrønlandsk, polareskimoisk i Thuleområdet
community: Qaanaaq
2.2.4.2.   Batı Grönland İnuitçesi
Kitaamiutut/Kalaallisut
West[ern] Greenlandic, West Greenland Inuit, Dialect of Kitaa
vestgrønlandsk
2.2.4.2.1.   Kuzey Batı Grönland İnuitçesi North West Greenlandic
nordvestgrønlandsk
communities: Upernavik, Uummannaq,  Diskobugt, Aasiaat
2.2.4.2.1.1.   Avangnamiut   Dialect of Upernavik 
Upernavik-dialekt
2.2.4.2.1.2.   Kangaatsiaq-Uummannaq (sub-)dialect
2.2.4.2.1.2.1.   Qeqertarsuarmiut 
2.2.4.2.1.2.2.   Kangiamiut 
2.2.4.2.1.2.3.   Akunermiut 
2.2.4.2.2.   Orta Batı Grönland İnuitçesi Central West Greenlandic
centralgrønlandsk
communities: Sisimiut,  Maniitsoq, Nuuk
2.2.4.2.2.1.   Quavaitmiut 
2.2.4.2.2.2.   Kalatditmiut 
  yazı dili written language
Official language in Greenland
2.2.4.2.3.   Güney Batı Grönland İnuitçesi South West Greenlandic
sydvestgrønlandsk 
communities: Paamiut, Qadortoq,  Kap Farvel (Nunap Isua)
2.2.4.2.3.1.   Paamiut (sub-)dialect
Paamiut [kommunes] dialekt
2.2.4.2.3.2.   Nanortalik-Qaqortoq (sub-)dialect
Qassimiut-Nanortalik dialekten
2.2.4.2.3.3.   Kap Farvel
Kap Farvel dialekten
2.2.4.3.   Doğu Grönland İnuitçesi
Tunumiisut, Kalaattisit, Tunumiit oraasiat
East[ern] Greenlandic, East Greenland Inuit, Dialect of Tunu
østgrønlandsk
communities: Angmagssalik, Ittoqqortoormiut (Illoqqortoormiut)
2.2.4.3.1.   Angmagsalingmiut (Ammassalimiut)
Sikumi on the Ice
Dilin adı
İngilizcesi
insan
(human = person & people)
kendilerince kendileri ve dilleri
( own names)
tekil
(sg)
ikil
(dual)
çoğul
(pl)
tekil
(sg)
ikil
(dual)
çoğul
(pl)
dil
(lang)
Sibirya Yupikçesi
Yupik
yuk yok yuit Yupik Yupiik Yupiget Yupigestun
Supikçe
Alutiiq
suk suuk suuget Sugpiaq Sugpiak Sugpiat Sugt’stun (...)
Alutiiq Alutiik Alutiit Alutiitstun
Alaska Yupikçesi
Yup'ik
yuk yuuk yuut Yup'ik Yupiik Yupiit Yugtun (Yugcetun)
Çupikçe (Hooper Bay - Chevak)
Cup'ik
cuk 1 cuugek cuuget Cup'ik Cupiik Cupiit Cugtun
Nunivak Çupikçesi
Cup'ig
cuk cuuk cuuget Cup'ig Cupiik Cupiit Cugtun
İnyupikçe
Iñupiaq (dil) Iñupiat (ırk)
iñuk 2 iñuuk iñuit
iñuich
Iñupiaq Iñupiak Iñupiat Iñupiatun
Batı Kanada İnuitçesi -Siglit
Inuvialuktun (dil) Inuvialuit (ırk)
inuk innuk inuit Inuvialuk Inuvialuuk Inuvialuit Inuvialuktun
Batı Kanada İnuitçesi -Kangiryuarmiut..
Inuinnaqtun (dil)
inuk innuk inuit Inuinnaq Inuinnaak Inuinnait Inuinnaqtun
Doğu Kanada İnuitçesi -Nunavut
Inuktitut (dil) Inuit (ırk)
inuk inuuk inuit Inuk Inuuk Inuit Inuktitut (kuzey)
Inuttitut (güney)
Doğu Kanada İnuitçesi -Nunavik
Nunavik (Quebec) dialect
inuk inuuk inuit Inuttitut
Doğu Kanada İnuitçesi -Nunatsiavut
Nunatsiavut (Labrador) dialect
inuk inok 3 inuit Inuttut
Grönland İnuitçesi
Greenlandic (dil) Inuit (ırk)
inuk yok inuit Kalaaleq yok Kalaallit Kalaallisut
1 c = ç
2 ñ = ny
3 o = uu
 
Iñupiaq Iñupiak Iñupiat
dil bilgisi


* Kelimelerde üç sayı vardır: tekil, ikil, çoğul (ikil sayı, Grönland İnuitçesi ile Sirenik Yupikçesinde bulunmaz)

* Kelimeler yalın halde çoğu zaman nominatif eki alırlar :
tekil için daha çok -q (Eskimo) / -(Aleut)
ikil için daha çok -k (Eskimo) / -x (Aleut)
çoğul için daha çok -t (Eskimo) / -n (Doğu Aleut) -s (Batı Aleut)

* Kelimeler (ya da cümleler) 4 bölümden oluşur:
kök (İng. stem)
yapım eki (İng. postbase)
çekim eki (İng. ending)
bağlaç (İng. enclitic)

* Tamlama (isim ya da sıfat) bulunmaz

* Türkçede iyelik tamlaması (genitive possessive) ile ifade edilen (örn: adamın evi) yapılar, Eskimo - Aleut dillerinde iyelik tamlaması olmadığı için ona yakın başka bir yapıyla kurulur: relative absolutive:
Aleutça :
Unangam tunuu : Aleut dili
tayaĝum ulaa : adamın evi
tayaĝus hlangis : adamın oğulları
alaĝum qaa : deniz balığı
isuĝim ajagaa : dişi fok
sabaakam tutuusiki : köpeğin kulakları
Yupikçe :
qayam paanga : kayağın ağzı
nunam iqua : tundranın sonu
İnyupikçe :
tuttum nagrua : Ren geyiğinin boynuzu
tuttum niaqua : Ren geyiğinin kafası
Doğu Kanada İnuitçesi :
illuup ukkuanga : evin kapısı
anaanama illunga : annemin evi
Grönland İnuitçesi :
piniartup qajaa : avcının kayağı
Kaalip illua : Karl'ın evi

* Eskimo dillerinde mastar (infinitive) olmadığı için sözlüklerde fiiller genelde üçüncü tekil şahıs bildirme kipi (indicative) olarak yeralır ya da uluslararası teammüllere uygun olarak tire (-) ile fiil kökü belirtilir.