www .Kasaba Muhtaç Olacağına Kes سكݣى Ye .com Ümüt Çınar

Anasayfa
Makaleler
93 Mâcirleri
Bitki ve Hayvan Adları

ÇOKBACAKLILAR ~ MYRIAPODS
by
Ümüt Çınar

Omurgasız hayvanların Arthropoda (eklembacaklılar) filumu 5 altfiluma ayrılır:

1. Trilobitomorpha (trilobitler) fosil
2. Chelicerata (keliserliler = örümcek / akrep / kene)
3. Myriapoda (çokbacaklılar = çıyan / kırkayak)
4. Crustacea (kabuklular = yengeç / karides / kerevit / ıstakoz)
5. Hexapoda (altıbacaklılar = böcek : bit / pire / çekirge / sinek / arı / karınca / kelebek ...)

Eklembacaklıların yaşayan ana gruplarının filogenetik sınıflandırması tartışmalıdır:

Arthropoda phylogeny

Chilopoda & Diplopoda

Arthropoda phylogeny fron tolweb.org
(from http://tolweb.org/Arthropoda/2469)

Trachaeta phylogeny

Eklembacaklıların filogenetik dallanmasını gösteren farklı tablolara ve geniş bilgiye İspanyolca kaleme alınan şu internet sayfasından erişebilirsiniz: Gonzalo Giribet, Gregory D. Edgecombe y Ward C. Wheeler (1999), Sistematica y filogenia de Artropodos: estado de la cuestion con enfasis en datos moleculares. Bol. SEA, 26, 1999 : 197-212

Tarafımdan türetilen ve ilk kez burada yayımlanan terimler (K ) işaretiyle belirtilmiştir

Myriapoda
çokbacaklılar (çıyanlar ve kırkayaklar) ~ myriapods (centipedes and millipedes)

Türkçe kaynaklarda çokbacaklılar (Büyük Larousse), çokayaklılar (AnaBritannica) biçiminde bitişik ya da çok ayaklılar (TDK Türkçe Sözlük) örneğinde olduğu gibi ayrı yazılır. Diğer Türk dillerinde Myriapoda için Rusçasının (многоножки) çevrintisi (harfiyen çevirisi) kullanılır: Azerice çoxayaqlılar; Özbekçe köpåyåklilar (кўпоёқлилар); Başkurtça kübayaktar (күбаяҡтар); Kazakça köpayaktılar (көпаяқтылар)

Latince Myriapoda bilimcesi köken olarak Yunanca μύριος «on bin 10.000» ile ποδός «bacak» sözleriyle kurulu olup Latreille (1802) tarafından türetilmiştir. En belirgin özellikleri bacaklarının çok sayda olmasıdır. En az 10, en fazla 750 (Illacme plenipes) bacak bulunur.

En eski fosilleri geç Silüryen döneminden kalmadır. Filogenetik sınıflandırması tartışmalıdır. Myriapoda altfilumu iki grupta toplanan dört sınıftan oluşur:

A. Opisthogoneataarttandelikliler : eşey açıklığı tek olup arkada bulunur
A — 1.
Chilopoda
çıyanlar ~ centipedes
B. Progoneata öndendelikliler : eşey açıklığı çift olup önde bulunur
B — 2. Diplopodakırkayaklar ~ millipedes
B — 3. Pauropodakırkayakçıklar (K ), çatal antenli kırkayaklar, orman kırkayakları ~ pauropods, pauropodans
B — 4. Symphylaçıyancıklar (K ), yumuşak kırkayaklar, böceğimsi kıkayaklar ~ symphylids, symphylans, garden centipedes

Hepsi de bütünüyle kara canlılarıdır. Vücut, baş ve gövde bölümünden oluşur. Gövdede, son segment haricinde her vücut segmenti bir çift üye taşır. Baş hariç tutulursa segmentler belirli gruplaşmalar göstermez. Baş bölgesinde bir çift duyarga, bir çift mandibul ve iki çift maksila bulunur. Başta bir çift basit göz bulunur ve her gözde nokta gözler (ocellus/ocelli) mevcuttur. Trake solunumu yaparlar. Deri, içeriğindeki kalsiyum karbonattan dolayı sert yapılıdır. Yumurtayla çoğalırlar. Gelişimleri doğrudan olur. İnsanlarca görünme sıklıkları genelde seyrektir. Tür sayısı en fazla olan grup 10.000 tür ile kırkayaklar (Diplopoda), en az olanlar ise 3.000 tür ile çıyanlardır (Chilopoda).

iki temel çokbacaklı grubunun karşılaştırması

çıyanlar
(Chilopoda)
kırkayaklar
(Diplopoda)
vücut baş + uzun gövde baş + kısa toraks + uzun abdomen
maksilla 2 1
her halkada bacak 1 çift = 2 tane 2 çift = 4 tane
bacak sayısı (az/çok) az çok
bacak sayısı (tek/çift) tek sayı (1/3/5/7/9) çift sayı (2/4/6/8/10)
eşey açıklığı abdomen sonunda 1 önde üçüncü halkada 2
besin/tüketici etçil/ikincil tüketici çürükçül/birincil tüketici
habitat daha kurak ve sıcak daha nemli ve soğuk
tehlikesi zehirli (scolopendrismus) zehirsiz
hareketi hızlı yavaş
dokuntu savunması vücudunu karından yılan gibi çörekler
tür sayısı 3.000 10.000


Çalışma alanı çokbacaklılar grubu olan bilim dalına miryapodoloji (myriapodology) ve bilginlerine miryapodolog (myriapodologist) denir.


Anatomi:

Ağız parçaları: (mouthparts) çiğneyici böceklerinkine benzer.

MYRIAPODA TEŞHİS ANAHTARI (key to the myriapod classes < Henrik Enghoff 2005)

1.a Bacaklar her segmentte 2 çift. Genellikle sert bedenli ve ağır hareketli = Diplopoda
1.b — Bacaklar her segmentte 1 çift = 2

2.a Boyu 1 cm'den büyük ve genellikle kahverengimsi/sarımsı. Başın altında/arkasında zehir tırnağı var = Chilopoda
2.b — Boyu 1 cm'den ufak ve genellikle beyaz. Zehir tırnağı yok = 3

3.a Duyargalar tespih biçimli ve dalsız. Bacaklar 12 çift = Symphyla
3.b — Duyargalar dallı. Bacaklar 9 (nadiren 10-11) çift = Pauropoda

 


 

Chilopoda
çıyanlar ~ centipedes

Adlandırma: Türkçe yazı dilindeki çıyan sözünün aslı halk dilindeki çayan sözüdür. Köken olarak Orta Türkçe dönemindeki çaδan (ayrıca çadhan olarak da yazılır) sözünden gelir. Orta Türkçe δ (ayrıca dh olarak da yazılır) sesi çağdaş Türk dil ve lehçelerinin çoğunda y sesine dönüşür. Bu y < δ ses değişimi için ayak (< aδak), kayın (< kaδıñ), kuyruk (< kuδruk) örnekleri verilebilir. Türkiye Türkçesi yazı dilinde çıyan adı Chilopoda sınıfından çokbacaklılar için kullanılırken; aynı adın başka versiyonları diğer Türk dil ve lehçelerinde akrep (Scorpiones) ya da yengeç/karides/ıstakoz (Crustacea) anlamında kullanılır. Semantik etimoloji açısından çıyan/çayan adının başlangıçta Eski Türkçede akrep anlamında kullanıldığı ve bu anlamın çağdaş Türk dil ve lehçelerinde büyük ölçüde korunduğu, yalnızca Türkiye Türkçesinde Chilopoda üyesi için anlam kayması olduğu görülüyor. Akreplere çıyan/çayan diyen Türk dil ve lehçelerinde kullanılan yengeç anlamı da akreplere olan benzerliğinden kaynaklanan ikincil anlam kaymasıdır.

A. Çıyan/Çayan adını Chilopoda üyeleri için kullanan Türk dil ve lehçeleri:

Türkiye Türkçesi (yazı dili): çıyan (halk dilinde: çayan, çıyan, çiyan). Geniş ünlünün (a) dar ünlüye (ı) dönüşmesi y sesinden dolayıdır; «yemek yemek» fiilinin «yemek yiyor» biçimindeki çekim hâlini hatırlayın.

B. Çıyan/Çayan adını Scorpiones üyeleri (= akrep) için kullanan Türk dil ve lehçeleri:

Türkiye Türkçesi (halk dili): çayan (< Derleme Sözlüğü)
Türkmence
: içyan (ичян). Seslerin yer değiştirdiği metatetik biçimdir.
Özbekçe: çayån (чаён)
Tatarca: çayan (чаян چایان)
Başkurtça: sayan (саян). Genel Türkçe ç- önsesinin Başkurtçada s- sesine dönüşmesi tipikdir: Türkçe (T) çadır → Başkurtça (B) satır, T çağ → B sak, T çapak → B sabak, T çarık → B sarık, T çay → B sey ...
Nogayca: şayan (шаян)
Kazakça: sarışayan (сарышаян). Harfiyen «sarı çıyan» anlamındadır ve Türkiye Türkçesindeki aynı adı taşıyan deyimle de benzerdir.
Kırgızca: çayan (чаян)
Orta Türkçe (Divânu Lügati't-Türk): çaδan [ چاذَنْ ] (< Divanü Lûgat-it-Türk Tercümesi, çeviren Besim Atalay, TDK yayınları:521, Ankara 1941, cilt: 1, sayfa: 409 چاذَنْ çadhan: Çıyan, kuyruğuörü, akrep)

C. Çıyan/Çayan adını Crustacea üyeleri (= yengeç/karides/ıstakoz) için kullanan Türk dil ve lehçeleri:

Kumukça: çayan (чаян)
Kazakça: şayan (шаян). Genel Türkçe ç- önsesinin Kazak grubundaki Türk dillerinde (Kazakça, Karakalpakça, Nogayca) ş- sesine dönüşmesi tipikdir: Türkçe (T) çadır → Kazakça (K) şatır, T çağ → K şak, T çapak → K şabak, T çarık → K şarık, T çay → Kazakça şay, T çınar → K şınar ...
Karakalpakça: şayan (шаян)
Kırgızca: su çayanı (суу чаяны)

Türkiye Türkçesinde Chilopoda sınıfından eklembacaklılar için yazı dilinde kullanılan çıyan adının halk dilindeki biçimi Derleme Sözlüğü'ne (yayın yılı: 1968, cilt: III, sayfa: 1096) göre çayan olup değişik anlamlarda keydedilmiştir. Tanımlamada farklı hayvanların bulunması derleyicilerin hayvan bilgisinin zayıf olmasından kaynaklanır ve bunlar yazı dilindeki "anlaşılır" anlamından daha farklı anlamlara gelebilir:

1. “akrep” [çayan] Burdur, Ordu, Sivas, Ankara, Konya, Antalya, Muğla

2. “kırkayak, çıyan” [çayan] Isparta, Burdur, Denizli, Giresun, Gümüşhane, Kahramanmaraş, Sivas, Kayseri, Niğde, Konya, Mersin

3. “yılana benzer kertenkele gibi yürüyen hayvan” [çayan] Burdur, Çorum, Ordu, Giresun, Artvin, Konya

4. “yılan” [çayan] Tokat

5. “midye” [çayan] Yozgat

6. “yengeç” [çayan] Elazığ, Malatya, Yozgat; [çiyangeç] Malatya. Derleme sözlüğü'nde bu bölümde verilen diğer isimler (çağana Rize; cağana Trabzon; cağna Trabzon; cahana Trabzon, cana Trabzon; cane Giresun) Türkçeye Rumca τσαγανός sözünden geçen ve yazı dilinde çağanoz adı verilen yengeç türüdür ve Rumca çağanoz ile Türkçe çıyan sözünün herhangi bir etimolojik bağı yoktur.

Türkiye Türkçesi yazı dilinde çıyanlar adı verilen Chilopoda için diğer Türk dillerinde Rusçasının (губоногие) çevrintisi (harfiyen çevirisi) kullanılır: Azerice dodaqayaqlılar; Özbekçe labåyåklilar (лабоёқлилар); Başkurtça iren ayaklılar (ирен аяҡлылар); Kazakça erinayaktılar (ерінаяқтылар)


Sınıflandırma: Myriapoda'nın tek başına Opisthogoneata (arttandelikliler) grubunda ele alınır. Bu grupta eşey açıklığı tek olup arkada bulunur. Pocock (1893), trakeli eklembacaklıların sınıflandırmasında Hexapoda'yı da Opisthogoneata içinde ele alır


Anatomi:

zehir tırnağı (forcipules or poison claws, poison fangs): Baştan sonraki ilk bölüt olan birinci segmentte bacakların değişimiyle oluşan kıskaçtaki bir çift zehir çengelidir. İçi kanallıdır ve ava enjekte etmek için bir çift zehir bezine açılır. Myriapoda içinde yalnızca Chilopoda grubunda görülür.

Chilopoda species
CHILOPODA TEŞHİS ANAHTARI (key to the orders of centipedes < Henrik Enghoff 2005)

1.a Bacaklar 15 çift = 2
1.b — Bacaklar 21 (ya da daha fazla) çift = 4

2.a Bacak ve duyargalar olağanüstü uzun. Gözler büyük ve bileşik. Spiracles (solunum deliği) mid-dorsally = Scutigeromorpha
2.b — Bacak ve duyargalar "normal". Gözler başın her iki tarafında yalın ve küçük grup olarak, ya da eksik (missing). Lateral spiracles = 3

3.a Large gland openings on coxae of the 2-4 posteriormost leg-pairs. Body relatively compact = Lithobiomorpha
3.b — No coxal pores on posterior legs. Vücut nispeten ince = Craterostigmomorpha

4.a Bacaklar 21 (nadiren 23) çift = Scolopendromorpha
4.b — Bacaklar 29 (ya da daha fazla) çift = Geophilomorpha

 

 

Türkiye'deki en yaygın çıyan türleri: Scolopendra cingulata, Clinopodes flavidus, Lithobius nigripalpis, Geophilus conjungens (< Mısırlıoğlu 2003)

Scolopendra cingulata
(Scolopendra cingulata Türkiye'deki en yaygın çıyan türüdür)

 

Progoneata
öndendelikliler

 

 

Diplopoda
kırkayaklar ~ millipedes

Adlandırma: Türkçe kırkayak terimindeki kırk sözü, kesin çokluk belirten 40 rakamını değil bulanık çokluk ifade eden deyimlik kırk sözüdür; tıpkı kırkyama, kırkambar, kırkboğum, kırkkilit, kırkbudak, kırkkalem, kırkkanat, kırksinir, kırkbayır, kırkkıvrım, kırktokmak, kırkyaprak, kırk gün kırk gece, kırk dereden su getirmek, kırk yılın başı, kırk yılda bir, kırk yıllık dost, kırk katır mı? kırk satır mı?, kırk kapıya kırk değnek, kırk kuruş fazla, kırkından sonra azanı teneşir paklar, bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı var, kırkküp, kırkdüğme (yelek), kırkdüğüm, kırkbelik (saç), Kırkodalı konağı, Kırktepe köyü (Sakarya Kaynarca'da 20 tepeli), Kırkgöz köyü, kırkgöz otu, Kırkgöz kemeri (Antalya Finike'de 26 kemerli), Kırkgöz köprüsü (Afyon Bolvadin'deki 64 gözlü), Kırkurgan, Kırkağaç, Kırkkemer, Kırkçeşme, Kırkpınar gibi tekil ya da kırkikindiler, Kırkkonaklar gibi çoğul örneklerde olduğu gibi.

Türkiye Türkçesinde Diplopoda sınıfından eklembacaklılar için yazı dilinde kullanılan kırkayak adının halk dilinde de geçip geçmediği ve aynı anlamda kullanılıp kullanılmadığı belli değildir. Halk dilindeki sözlerin toplandığı Türk Dil Kurumu yayını Derleme Sözlüğü'nde kırkayak (ya da olası gırhayak) sözü geçmiyor.

Türkiye Türkçesi yazı dilinde kırkayaklar adı verilen Diplopoda için diğer Türk dillerinde Rusçasının (двупарноногие) çevrintisi (harfiyen çevirisi) kullanılır: Azerice ikiqoşaayaqlılar; Özbekçe ikkicuftåyåklilar (иккижуфтоёқлилар); Başkurtça ikė par ayaklılar (ике пар аяҡлылар); Kazakça kos jupayaktılar (қос жұпаяқтылар).

TÜBİTAK Bilim ve Teknik sitesinde anormal bir kullanım olarak kırkayaklar adı Myriapoda için kullanılıyor; Diplopoda içinse bin ayaklılar terimi yeğlenmiş.

Çıyanların bacakları nispeten daha az kırkayaklarınki ise daha fazladır. İngilizcede çıyan için kullanılan centipede adı Latince «yüz ayak» anlamına gelirken, kırkayak için kullandıkları millipede adı ise «bin ayak» anlamına gelir

 

DIPLOPODA TEŞHİS ANAHTARI (key to the orders of millipedes [exluding Siphoniulida] < Henrik Enghoff 2005)

1.a Vücudun yanlarında karakteristik kıl tutamları (fırça) var. Nadiren 5 mm den büyük = Polyxenida
1.b — Fırçasız. Daha büyük = 2

2.a Telson dahil en fazla 13 segmentli. Vücut tespihböceği gibi tostoparlak olabiliyor = 3
2.b — Telson dahil 17 segmentten daha fazla. Vücut tespihböceği gibi tostoparlak olamıyor = 4

3.a Telson dahil 13 segmentli. Tostoparlak olunca topun çapı genellikle 1 cm den büyük = Sphaerotheriida
3.b —Telson dahil 11-12 segmentli. Tostoparlak olunca topun çapı her zaman 1 cm den küçük = Glomerida

4.a 19-20 (istisnaî olarak 18 ya da 25'ten yukarı) sayıda segment var. Gözler yok. Usually with dorsolateral processes rendering the dorsal surface more or less flat. Complete body rings (= tergum + pleura + sternum) = Polydesmida
4.b — Erginleri hemen hemen her zaman 20 segmentten fazla = 5

5.a Collum covering the posterior part of the head and the anterior part of segment 2. Body circular in transverse section. Complete body rings (tergum + pleura + sternum) = 6
5.b — Collum smaller, and/or body transverse section not circular. Sternum, sometimes even pleura, independent sclerites = 8

6.a Head with a longitudinal suture starting from anterior margin. Gnathochilarium with a very large mentum = Spirobolida
6.b — Head without such a suture. Gnathochilarium different = 7

7.a Lateral sclerites of gnathochilarium (stipites) meet in midline. Genellikle birkaç cm boyunda. Segmentler sık tüylü = Julida
7.b — Gnathochilarial stipites divided by mentum. Genellikle iri hayvanlar (5 cm den büyük). Vücut tüysüz = Spirostreptida

8.a Collum small, head largely uncovered. Head/mouthparts not attenuated. Eyes usually well-developed. Posterior end with spinnerets (may be difficult to see) = 9
8.b — Anterior end different. Head/mouthparts usually more or less attenuated. At most a few single eyes, often no eyes at all. No spinnerets = 11

9.a En fazla 32 segmentli. Body transverse section circular or with dorsolateral projections = Chordeumatida
9.b — Erginler 32 segmentten fazladır = 10

10.a Up to 10 cm long, eyes well-developed, strongly sculptured segments and often a horrible smell = Callipodida
10.b — A few cm long, 0-2 single eyes on each side. Weakly sculptures segments, no particular smell. Some species can jump = Stemmiulida

11.a Body transverse section semicircular, or depressed semicircular = 12
11.b — Body with large or smaller dorsolateral processes = 14

12.a Gözler yok. Baş/ağız parçaları not attenuate= Glomeridesmida
12.b — Birkaç yalın göz var. Baş/ağız parçaları attenuate = 13

13.a With a mid-dorsal suture = Siphonocryptida
13.b — No mid-dorsal suture = Polyzoniida

14.a Tergum and pleura of each segment fused. Head/mouthparts only slightly attenuate = Platydesmida
14.b — Pleura separate from tergum. Head/mouthparts often extremely attenuate = Siphonophorida

 

 

Pauropoda
kırkayakçıklar ~ pauropods

 

 

Symphyla
çıyancıklar ~ symphylids

 

 
 
 

myriapodonymy
İngilizce Çıyan ve Kırkayak Adları ~ English Centipede and Millipede Names

Alipes feather-tail centipede, feather-tailed centipede, flag-tailed centipede, flag tail centipede, feather leg centipede
Alipes crotalus Nigerian flag tail centipede
Alipes grandidieri Tanzanian flag tail centipede, feather-tail centipede, fan-tailed centipede
Allothereua lesueurii long-legged centipede
Allothereua maculata Australian house centipede, house centipede (in Australia)
Anadenobolus monilicornis bumblebee millipede
Apheloria montana almond-scented millipede
Apheloria tigana yellow-and-black flat millipede, flat yellow leg millipede
Apheloria virginiensis montana millipede, Kentucky flat millipede, orange banded millipede , red-sided flat millipede, cyanide puffing flat-backed millipede
Archispirostreptus gigas African giant millipede, giant African millipede, African giant black millipede, giant African train millipede
Asiomorpha coarctata long-flange millipede
Blaniulus guttulatus spotted snake-millipede, white millipede
Brachoria Appalachian mimic millipedes
Brachoria badbranchensis Bad Branch mimic millipede
Brachoria blackmountainensis Black Mountain mimic millipede
Brachoria calceata Wild Turkey Bourbon mimic millipede
Brachoria campcreekensis Camp Creek mimic millipede
Brachoria cedra Cedar Glade mimic millipede
Brachoria conta Gregory Hollow mimic millipede
Brachoria cumberlandmountainensis Cumberland Mountain mimic millipede
Brachoria dentata Pennington Gap mimic millipede
Brachoria divicuma Jamestown mimic millipede
Brachoria electa Kentucky River mimic millipede
Brachoria enodicuma Alabama pink-striped mimic millipede
Brachoria ethotela hungry mother millipede
Brachoria evides Silver City mimic millipede
Brachoria flammipes fire-footed mimic millipede
Brachoria glendalea Glendale Hills mimic millipede
Brachoria gracilipes Pine Mountain Settlement School mimic millipede
Brachoria grapevinensis Grapevine Creek mimic millipede
Brachoria guntermountainensis Gunter’s Mountain mimic millipede
Brachoria hansonia Pineville mimic millipede
Brachoria hendrixsoni Hendrixson’s mimic millipede
Brachoria hoffmani Hoffman’s mimic millipede
Brachoria hubrichti Hubricht’s mimic millipede
Brachoria indianae Indiana mimic millipede
Brachoria initialis Maplesville mimic millipede
Brachoria insolita High Knob mimic millipede
Brachoria kentuckiana Cumberland Falls mimic millipede
Brachoria laminata Harman mimic millipede
Brachoria ligula Welch Tongue mimic millipede
Brachoria mendota Mendota mimic millipede
Brachoria ochra Mississippi mimic millipede
Brachoria plecta Natural Bridge mimic millipede
Brachoria sheari Shear’s mimic millipede
Brachoria splendida splendid mimic millipede
Brachoria virginia Virginia mimic millipede
Brachoria viridicolens Green River mimic millipede
Causeyella causeyae Causey's cave millipede
Causeyella youngsteadtorum Youngsteadt's cave millipede
Chicobolus spinigerus Florida ivory millipede, ivory millipede, Florida millipede, Florida ivory striped millipede, Florida red millipede
Cormocephalus aurantipes orange-footed centipede
Cormocephalus violaceus New Zealand centipede
Craterostigmidae craterostigmid centipedes
Craterostigmomorpha craterostigmomorph centipedes
Craterostigmus tasmanianus Tasmanian remarkable
Cryptopidae cryptopid centipedes
Cryptops australis blind scolopendrid centipede
Cryptops hortensis orange centipede, European garden scolopendra
Cryptops niuensis blind centipede, blind scolopender
Cylindroiulus punctatus blunt-tailed snake-millipede
Desmoxytes purpurosea Shocking Pink Dragon millipede
Doratogonus avius solitary black millipede
Doratogonus barbatus bearded black millipede
Doratogonus furculifer badplaas black millipede
Doratogonus herberti Herbert's black millipede
Doratogonus hoffmani Hoffman's black millipede
Doratogonus infragilis strong black millipede
Doratogonus major major black millipede
Doratogonus meridionalis southern black millipede
Doratogonus minor minor black millipede
Doratogonus natalensis Natal black millipede
Doratogonus precarius precarious black millipede
Doratogonus rubipodus ruby-legged black millipede
Doratogonus septentrionalis northern black millipede
Doratogonus zuluensis Zululand black millipede
Ephibolus pulchripes Tanzanian red leg millipede, Tanzanian red-legged millipede, Kenyan giant red leg millipede, red leg millipede, red legged millipede
Ethmostigmus rubripes giant centipede, giant Australian centipede
Ethmostigmus rubripes spinosus Indian black centipede
Ethmostigmus trigonopodus blue ring centipede
Eurhinocricus rosenbergi zebra millipede (in Jamaica)
Euryurus leachii Leach's colored train millipede
Floridobolus penneri Florida scrub millipede
Geophilidae geophilid centipedes
Geophilomorpha geophilomorph centipedes
Glomerida pill millipedes
Glomeris marginata common European pill millipede, pill millipede
Glyphiulus granulatus metallic millipede
Harpaphe haydeniana yellow-spotted millipede, yellow spotted flat millipede, cyanide millipede, almond-scented millipede
Henicopidae henicopid centipedes
Julus maximus great julus millipede
Julus scandinavius snake millipede
Julus terrestris chocolate millipede
Linotaeniidae linotaeniid centipedes
Lithobiidae lithobiid centipedes
Lithobiomorpha lithobiomorph centipedes
Lithobius forficatus brown centipede, stone centipede, wood centipede
Lithobius variegatus common banded centipede or banded centipede
Macrolenostreptus brachycerus earthworm millipede
Mecistocephalidae mecistocephalid centipedes
Merocheta flat-backed millipedes
Nanogona polydesmoides eyed flat-back millipede, eyed flat-backed millipede
Narceus americanus pink foot millipede, American giant millipede, eastern pink-footed millipede
Narceus americanus-annularis-complex worm millipede
Narceus gordanus giant scrub millipede
Neogeophilidae neogeophilid centipedes
Ommatoiulus moreletii black Portuguese millipede, Portuguese millipede
Ommatoiulus rutilans Spanish millipede
Ommatoiulus sabulosus striped snake-millipede, striped millipede
Oniscomorpha pill millipedes
Ophyiulus pilosus snake-millipede
Orthoperus ornatus Sonoran Desert millipede, desert millipede , rainworm
Otostigmus angusticeps angusticeps Filipino scrub centipede
Oxidus gracilis short-flange millipede, hothouse millipede, greenhouse millipede, flat-backed millipede
Pachymerium ferrugineum earth centipede
Penicillata bristly millipedes
Polydesmus angustus common flat-backed millipede, flat-backed millipede, flat-back millipede
Polyxenus fasciculatus porcupine-Velcro millipede
Polyxenus lagurus bristly millipede
Pselliodidae pselliodid centipedes
Scolopendra abnormis Serpent Island centipede
Scolopendra alternans Florida Keys centipede, Haiti giant centipede
Scolopendra angulata Barbados giant red centipede, Barbados red giant centipede, Barbados orange centipede, Puerto Rican giant centipede, giant Gayana centipede, Indonesian centipede
Scolopendra angulata angulata Amazon centipede, Guyana blue-footed centipede
Scolopendra cingulata Megarian banded centipede, Mediterranean banded centipede
Scolopendra galapagoensis Galápagos centipede
Scolopendra gigantea Peruvian giant orange leg centipede, Peruvian giant yellowleg centipede, Amazonian giant centipede
Scolopendra hardwickei Indian tiger centipede
Scolopendra heros giant red-headed centipede, giant desert centipede, Texas centipede
Scolopendra heros arizonensis Arizona centipede
Scolopendra morsitans red-headed centipede, Tanzanian blue ringleg, common banded centipede, common centipede (in Australia), scolopender
Scolopendra mutilans Chinese red head centipede
Scolopendra polymorpha common desert centipede, desert tiger centipede, tiger centipede, banded desert centipede, Sonoran Desert centipede, giant Sonoran centipede, blue leg multicolor centipede
Scolopendra subspinipes Vietnamese giant centipede, Vietnamese centipede , brown centipede, Asian giant centipede
Scolopendra subspinipes dehaani Vietnamese giant centipede
Scolopendra subspinipes japonica Japanese centipede
Scolopendra subspinipes mutilans Chinese red-headed centipede, Chinese red head centipede
Scolopendra viridis Florida green leg centipede
Scolopendridae scolopendrid centipedes
Scolopendromorpha scolopendromorph centipedes
Scolopocryptopidae scolopocryptopid centipedes
Scutigera coleoptrata house centipede, home centipede , Mediterranean house centipede, European house centipede, American house centipede, North american house centipede
Scutigerella immaculata garden symphylan, garden centipede, glasshouse symphilid, dwarf centipede
Scutigeridae scutigerid centipedes
Scutigerinidae scutigerinid centipedes
Scutigeromorpha scutigeromorph centipedes
Sigmoria aberrans almond millipede
Sphaerotheriida giant pill millipedes
Tachypodoiulus niger white-legged snake-millipede, white-legged millipede, black millipede
Trichopetalum whitei Luray Caverns blind cave millipede
Trigoniulus corallinus rusty millipede, purple millipede, scarlet millipede
Trigoniulus macropygus flameleg millipede

FOTO-BİLGİ

Kazım Çapacı'dan Myriapoda fotoğrafları ~ The Myriapod photographs by Kazım Çapacı